Γιατί δεν μπορεί να εφαρμοστεί η Αναρχία

Γιατί δεν γινόμαστε όλοι αναρχικοί;

Χτες το βράδυ, καθώς επέστρεφα σπίτι με το λεωφορείο, είδα ένα παιδάκι να  ζωγραφίζει με μαύρο μαρκαδόρο το σήμα των αναρχικών, το Α μέσα σε κύκλο,  στην άσπρη επιφάνεια του τοιχώματος του λεωφορείου. Ήταν-δεν-θάταν 20 χρονών  ο πιτσιρίκος. Δεν του μίλησα, γιατί θα ήταν μάταιο. Αναρωτήθηκα όμως  αν καταλάβαινε καθόλου τί σημαίνει το σύνολο των ιδεών που συμβολίζει  το Α μέσα στον κύκλο.  Τί θα συνέβαινε στη ζωή του μπόμπιρα αν ξαφνικά αύριο η κοινωνία-του γίνονταν έτσι όπως την ονειρεύονται οι θεωρητικοί του αναρχισμού;   Αυτό το ερώτημα βρίσκω οτι δεν το απαντά σωστά κανένας φιλόσοφος,  αναρχικός ή μη,κι ο λόγος είναι οτι για να απαντηθεί χρειάζεται γνώση που μέχρι  σχετικά πρόσφατα έλειπε.  Όλοι οι θεωρητικοί του αναρχισμού γεννήθηκαν, μεγάλωσαν, κι ανέπτυξαν τις  ιδέες-τους πριν η γνώση που θα παρουσιάσω παρακάτω γίνει γνωστή και προλάβει  ν’ αφομοιωθεί από τους διανοούμενους ανά τον κόσμο. Πρώτα-πρώτα, ας μου επιτρέψει ο αναγνώστης να αυτοσυστηθώ. Επειδή θα πω  μερικά πράγματα που είναι εναντίον της ιδέας της αναρχίας, ο αναγνώστης είναι   πολύ πιθανό να με κατατάξει αυτόματα σ’ έναν από κείνους τους  “υποστηριχτές του συστήματος”, του στάτους κβο, της “άρχουσας τάξης”.  Δεν είμαι όμως από κείνους. Παλιότερα, όταν ήμουν στην ηλικία του μπόμπιρα  του λεωφορείου, κατέτασσα τον εαυτό-μου μεταξύ των “αριστερών” — πάντως  όχι των κομμουνιστών, ούτε κανενός άλλου πολιτικού σχηματισμού.  Ήμουν, έτσι, “αριστερός”, γενικά κι αόριστα. Αργότερα κατάλαβα οτι αυτό  που είμαι δεν περιγράφεται με καμία από τις υπάρχουσες πολιτικές ταμπέλες.  Είμαι, θα έλεγα, “υποστηριχτής των αδυνάτων”, και μάλιστα από κούνια!  Έτσι με είχε ονομάσει η μάνα-μου σαν 6 ή 7 χρονών παιδάκι, για να δικαιολογήσει  κάποια πράξη-μου σε κάποια άλλη μητέρα. Δεν ξέρω τί ακριβώς είχα κάνει,  αλλά νομίζω είχα δει ένα άλλο παιδί να κάνει κάτι άδικο σε τρίτο παιδί, κ’ εγώ  πήρα το μέρος του αδικημένου. Αυτό το μοτίβο συνεχίστηκε σ’ όλη  τη μέχρι τώρα ζωή-μου. Τώρα, επειδή στη χώρα-μου η επικρατούσα τάξη ήταν  παραδοσιακά των δεξιών–καπιταλιστών, κ’ επειδή επομένως οι αριστεροί ήσαν  με το μέρος των αδικημένων–καταπιεσμένων–μη-εχόντων, κλπ.,  λανθασμένα ταυτοποίησα την έννοια “υποστηριχτής των αδυνάτων” με την  έννοια “αριστερός”, αυτό είναι όλο. Αν ζούσα στη Σοβιετική Ένωση των  παιδικών-μου χρόνων, όπου οι αριστεροί είχανε το πάνω χέρι, νομίζω πως θα  αυτοχαρακτηριζόμουν “δεξιός” (πάλι λανθασμένα).  Όμως, πολλά είπα για το άτομό μου. Σκοπός-μου είναι να μιλήσω για τον  αναρχισμό, όχι για μένα. Όποιος θέλει να μάθει περισσότερα για το με τί έχω  ασχοληθεί μέχρι τώρα στη ζωή-μου, μπορεί να διαβάσει την αρχική-μου ιστοσελίδα.  Πάντως θα καταλάβατε ελπίζω, αν τυχαίνει να είστε αναρχικός, οτι σκοπός-μου  δεν είναι η διαιώνιση του υπάρχοντος συστήματος, αλλά το ξεσκέπασμα των —  άγνωστων σ’ εσάς, πιστεύω — συνεπειών της αναρχίας και του αναρχισμού. Πριν να ξεκινήσω, ας σημειώσουμε κάτι που μάλλον πρέπει να σας είναι γνωστό:  οτι οι έννοιες “αναρχία” και “αναρχισμός” σημαίνουν πολλά και διαφορετικά  συστήματα ιδεών. Απλώς και μόνο επειδή δυο άνθρωποι δηλώνουν “αναρχικοί”  δεν σημαίνει οτι πρέπει να συμφωνούν σε πάρα πολλά πράγματα. Πάντως υπάρχει  ένας βασικός πυρήνας ιδεών, που, αν κάποιος τις απορρίπτει, τότε μάλλον δεν  του ταιριάζει ο χαρακτηρισμός “αναρχικός”. Ο πυρήνας αυτός πιστεύω εκφράζεται  αρκετά καλά από το παρακάτω εδάφιο απ’ την ελληνική Βικιπαίδεια, στο λήμμα  “Αναρχισμός”: Ο Αναρχισμός [...] Ως ιδεολογία στοχεύει στην χειραφέτηση των αρχώμενων και την κατάργηση των αρχούντων. [...] προωθεί την αυτοδιαχείριση και εστιάζει στην προσωπική ευθύνη που έχει το άτομο για τις πράξεις του απέναντι στον εαυτό του και το κοινωνικό σύνολο, του οποίου είναι μέλος. Η λέξη αναρχία, όπως τη χρησιμοποιούν οι περισσότεροι αναρχικοί, δηλώνει μια αρμονική αντιεξουσιαστική αταξική κοινωνία, που στηρίζεται στις δυνατότητες της εθελοντικής συνεργασίας και αμοιβαίας βοήθειας των ανθρώπων με βάση τον ατομικό αυτοπροσδιορισμό και την προσωπική συμμετοχή. Στη θέση των εξουσιαστικών πολιτικών δομών και των οικονομικών θεσμών οι αναρχικοί προτείνουν κοινωνικές σχέσεις θεμελιωμένες στην "εκούσια" ομαδική συγκρότηση αυτόνομων ατόμων, την αμοιβαία βοήθεια και την αυτοδιάθεση. Τα παραπάνω αποκλείεται να τα ’χει διαβάσει ο λεωφορειακός μπόμπιρας —  ανάθεμά με κι αν έχει διαβάσει τίποτα ποτέ-του — αλλά ίσως να του είναι  αμυδρά γνωστά, από τις συζητήσεις που έπιασε στ’ αρπαχτά μεταξύ “θεωρητικών”  και άλλων σοφών των Εξαρχείων. Εγώ δεν τους έχω ακούσει ποτέ τους λεγάμενους,  δεν νομίζω όμως οτι έχω χάσει και τίποτα, γιατί έχω διαβάσει τους πραγματικούς  θεωρητικούς του αναρχισμού, από φιλοσόφους μέχρι πολιτικούς — όσους δεν τους  αφομοίωσε το υπάρχον σύστημα. Οποιοσδήποτε όμως εναντιώνεται στον αναρχισμό, θα πρέπει νομίζω να πάρει  σοβαρά υπόψη-του τα παρακάτω λόγια του Νόαμ Τσόμσκι: Νόαμ Τσόμσκι, 2009 «Ο αναρχισμός, κατά τη γνώμη-μου,  είναι μια έκφραση της ιδέας οτι το  βάρος της απόδειξης εναπόκειται  πάντοτε σ’ εκείνους που  διατείνονται οτι η εξουσία και  η κυριαρχία είναι απαραίτητες.   Εκείνοι πρέπει να αποδείξουν,με ισχυρά επιχειρήματα, οτι το   συμπέρασμα αυτό είναι σωστό.  Αν δεν μπορούν, τότε το σύστημα  του οποίου υπεραμύνονται θα πρέπει να θεωρηθεί αθέμιτο  [illegitimate].»  (N. Chomsky, στο www.totse.com) Μάλιστα. Συμφωνώ. Παρόλο που δεν υπεραμύνομαι κανενός συστήματος,  συμφωνώ με τον Τσόμσκι πως πρέπει να αποδείξω με ισχυρά επιχειρήματα  οτι...τί θέλω να αποδείξω αλήθεια; Το εξής:  Κάποιας μορφής εξουσία είναι απαραίτητη. Η απουσία εξουσίας θα σήμαινε  την κατάρρευση του κοινωνικού ιστού, και τον αφανισμό δισεκατομμυρίων  ανθρώπων στον πλανήτη λόγω λιμού. Η εφαρμογή της αναρχίας σε παγκόσμια  κλίμακα θα ήταν το πιο μεγάλο “έγκλημα κατά της ανθρωπότητας” που έχει  βιώσει ποτέ ο πλανήτης, ενώ η εφαρμογή-της σε μικρή, τοπική κλίμακα,  θα είχε σαν αποτέλεσμα (απλώς) τον αφανισμό της κοινωνίας που την  υιοθέτησε λόγω πολεμικών συρράξεων. Αυτό το απλό θέλω να “αποδείξω”. Κ’ επειδή πραγματικές αποδείξεις δεν υπάρχουν  παρά μόνο στα μαθηματικά, καλό θα ήταν ν’ αντικατασταθεί ο όρος “αποδεικνύω”  σε μια τέτοια συζήτηση από το “φέρνω ενδείξεις” για την ορθότητα των όσων   ισχυρίζομαι. Υπόψη οτι όταν ο Τσόμσκι χρησιμοποιεί τον όρο “αναρχία”, δεν εννοεί  την πλήρη έλλειψη εξουσίας. Με άλλα λόγια, θα συμφωνούσε με την πρώτη  πρόταση μέσα στο γαλάζιο πλαίσιο, παραπάνω. Εκείνος, και οι πιο “σοφιστικέ” ας  τους πούμε, αναρχικοί, θέλουν ριζικές αλλαγές στο υπάρχον σύστημα ώστε να  ασκείται λιγότερος έλεγχος στις ζωές των ανθρώπων, όχι την πλήρη εγκατάλειψη  της εξουσίας.  Βέβαια για μας τους Έλληνες αυτό ακούγεται κάπως σαν σχήμα οξύμωρο, γιατί  ξέρουμε πολύ καλά τί σημαίνει “αν-αρχία”, από τη γλώσσα-μας: σημαίνει  την έλλειψη αρχής. Ο ίδιος ο Τσόμσκι, σαν διάσημος γλωσσολόγος,(*) σίγουρα  ξέρει πολύ καλά την ακριβή ετυμολογία της λέξης “αναρχία”, άλλοι όμως  Δυτικοί “σοφιστικέ” αναρχικοί δεν νομίζω να έχουν πρόβλημα με τη λέξη,  η οποία γι’ αυτούς σημαίνει αυτό που θέλουν να την κάνουν εκείνοι να σημαίνει.  Εγώ στο παρόν κείμενο επιχειρηματολογώ εναντίον μιας αναρχίας όπως γίνεται  αντιληπτή από τη συντριπτική πλειοψηφία των αναρχικών στην Ελλάδα, και υποθέτω,  και σε άλλες παρόμοιου βιοτικού επιπέδου χώρες, δηλαδή την πλήρη έλλειψη αρχής,  την αν-αρχία στην κυριολεξία. Προς το τέλος του παρόντος κειμένου,  αφού παραθέσω όλα τα επιχειρήματα εναντίον της κυριολεκτικής, απόλυτης  αναρχίας, θέτω και ένα ερώτημα για τους πιο “σοφιστικέ” αναρχικούς, εκείνους  με τους οποίους συντάσσεται ο Τσόμσκι. (Δείτε την ενότητα “Απαντώντας  στον Τσόμσκι”.) Επίσης γνωρίζω πολύ καλά οτι το παραπάνω δεν είναι καινούριο, το έχουν  υποστηρίξει κι άλλοι στο παρελθόν. Η διαφορά είναι οτι κανένας απ’ όσους  υποστήριξε αυτήν την άποψη δεν διατύπωσε ξεκάθαρα γιατί είναι σωστή, γιατί  θα συνέβαιναν τα καταστροφικά γεγονότα που αναφέρω παραπάνω.  Για να καταλάβουμε γιατί,πρέπει να κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στην  προϊστορία-μας (όλη βασισμένη στο έργο του J. Diamond, “Guns, Germs, and Steel”,  για το οποίο περισσότερα αργότερα).  Χωρίς αυτή τη γνώση, θα εξακολουθούμε να μουτζουρώνουμε τα λεωφορεία με  κυκλάκια, χωρίς να καταλαβαίνουμε τις συνέπειες των ιδεών που πιστεύουμε. Λοιπόν, αρχίζουμε την αναδρομή με την παρατήρηση που θα χαροποιήσει όλους τους  αναρχικούς, απανταχού της Γης: Το ανθρώπινο είδος έχει υπάρξει σε κατάσταση κοινωνικής αναρχίας για περίπου 95%  (και ολογράφως: εννενηνταπέντε τοις εκατό) της συνολικής χρονικής-του ύπαρξης στον  πλανήτη. Θέλετε να το ζωγραφίσουμε αυτό το 95%; Τότε ρίξτε μια ματιά στην παρακάτω μπλε  και κόκκινη γραμμή: Το μπλε είναι ο χρόνος κατά τον οποίο οι πρόγονοί μας ζούσαν με τους κανόνες  του αναρχισμού (περίπου όπως περιγράφονται στη Βικιπαίδεια), ενώ το κόκκινο  είναι η νεώτερη περίοδος, με τις κοινωνικές τάξεις, τους νόμους, τους στρατούς,  τους μπάτσους, κι όλα εκείνα που κάνουν τους αναρχικούς να αισθάνονται οτι  η ιδεολογία-τους έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Όπως βλέπετε, δεν πάμε απότομα από  το μπλε στο κόκκινο, υπάρχει μια μεταβατική (μεγάλη μάλιστα) “μωβ” περίοδος. Για να κάνουμε τα πράγματα πιο συγκεκριμένα, βάζοντας αριθμούς, το συνολικό  μήκος της παραπάνω γραμμής (μπλε και κόκκινο μαζί) είναι γύρω στα 200.000 χρόνια.  Τόσο πάνω-κάτω διάστημα έχουμε υπάρξει σαν το είδος που είμαστε τώρα, δηλαδή  σαν Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός). Τον αριθμό 200.000 δεν πρέπει να τον πάρει  κανείς τοις μετρητοίς, γιατί δεν υπήρξε ποτέ μια ωραία πρωία που εμφανίστηκε ο  πρώτος Homo sapiens. Απλώς, υπήρξε μια άλλη μεταβατική περίοδος, εκεί γύρω  στα 200.000 χρόνια πριν (μεταξύ 250.000 και 150.000 πιο συγκεκριμένα),  που οι πρόγονοί-μας άλλαζαν σταδιακά από το προηγούμενο είδος, Homo erectus,  στο σημερινό, H. sapiens. Επίσης δεν ήταν ποτέ ένας ο πρόγονός-μας  (ή ένα ζευγάρι, κατά τη θρησκευτική παράδοση), υπήρχαν πάντα αρκετές φυλές,  που χονδρικά υπολογίζονται γύρω στα 10.000 με 20.000 άτομα. Και ο τόπος που ζούσαν ήταν η ανατολική Αφρική, όπου σήμερα είναι τα κράτη  Αιθιοπία, Κένυα,Ουγκάντα, Τανζανία, κλπ. (βλέπε εικόνα). Σημειώστε οτι πιο  πρόσφατα ευρήματα έχουν μεγαλώσει σημαντικά την έκταση αυτής της πιθανής  περιοχής, η οποία όμως πάντα τοποθετείται μέσα στην Αφρική.

Αυτοί βέβαια δεν ήσαν οι μόνοι άνθρωποι τότε στη Γη.   Υπήρχαν διάσπαρτα στον “παλαιό” κόσμο (Αφρική,Ασία, Ευρώπη) άτομα από  το προγονικό-μας είδος H. erectus, ένα παρακλάδι του οποίου ήσαν οι Νεάντερταλ.  Οι τελευταίοι αυτοί ήσαν στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.  Όμως οι δικοί-μας πρόγονοι ζούσαν τότε αποκλειστικά στην Αφρική, και μόνο  αργότερα,περί τα 90.000 με 80.000 χρόνια πριν,άρχισαν τη μεγάλη έξοδο που τους  οδήγησε τελικά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης (στην Αυστραλία περί τα  65.000 χρόνια πριν,και στην Αμερική, Βόρεια και Νότια, περί τα 13.000 με  12.000 χρόνια πριν).  Μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια αφότου οι πρόγονοί μας σκορπίστηκαν ανά τον  κόσμο, τα άλλα είδη ανθρώπων εξαφανίστηκαν,είτε λόγω συρράξεων με  τους “δικούς-μας”,είτε γιατί δεν τα κατάφερναν να  βρουν τροφή εύκολα  πλέον, γιατί την εύρισκαν πιο εύκολα οι “δικοί-μας”.  Η αιτία είναι μέχρι στιγμής  άγνωστη.Οι τελευταίοι Νεάντερταλ έζησαν γύρω  στα 30.000 με 25.000 χρόνια πριν. Σχετικά πρόσφατα βρέθηκε οτι έχουμε και  κάποια γονίδια από τους Νεάντερταλ.  Επομένως “δικοί-μας” πρόγονοι είναι και κάποιοι από τους Νεάντερταλ, ως ένα  δοσμένο βαθμό.

Όλα αυτά είναι δεδομένα, κι έχουν επαληθευτεί τόσο από απολιθώματα, όσο και  από έρευνα μέσω DNA. Πρακτικά δεν υπάρχει λόγος ν’ αμφιβάλλει κανείς σήμερα  για τα παραπάνω. Όμως τί σχέση έχουν όλ’ αυτά με την αναρχία; Έχουν και παραέχουν. Υπομονή, προχωρούμε παρακάτω. Το κόκκινο κομμάτι της παραπάνω γραμμής αντιπροσωπεύει τα τελευταία 10.000  χρόνια. Θα δούμε αμέσως ποια κοσμοϊστορική αλλαγή συντελέστηκε εκεί στο μωβ  τμήμα και οδηγηθήκαμε στο κόκκινο, αλλά ας επικεντρωθούμε προς το παρόν στο  μεγάλο μπλε κομμάτι, που μας απασχολεί ιδιαίτερα, γιατί είπα παραπάνω οτι αυτό είναι  το “αναρχικό” στάδιο της ύπαρξής μας. Γιατί το λέω έτσι; Πώς ζούσανε τότε οι πρόγονοί  μας; Αποτελούσαν όπως είπα διάφορες φυλές, και ο τρόπος με τον οποίο οργάνωναν  τη ζωή-τους λέγεται σήμερα “το στάδιο του κυνηγού-συλλέκτη”. Δηλαδή: οι άντρες  ήσαν “κυνηγοί”. (Μη φανταστείτε τίποτε τόξα και βέλη, αυτά επινοήθηκαν στα  τελευταία 60.000 χρόνια· ούτε και σκύλους, μια και οι άνθρωποι άρχισαν να  εξημερώνουν λύκους στα τελευταία 50.000 χρόνια, και μόνο όπου υπήρχαν λύκοι·   πέτρες και ρόπαλα είχαν οι κυνηγοί τότε σαν όπλα.) Κι οι γυναίκες ήσαν οι  “συλλέκτες”, δηλαδή παρέμεναν στον καταυλισμό (ο οποίος μετακινιόταν από τόπο σε  τόπο με τα χρόνια), και συνέλεγαν τόσο το κυνήγι που τους έφερναν οι άντρες,  όσο και φυτά (σπόρους, κλπ.) που μάζευαν μονάχες-τους. (Επίσης κ’ οι άντρες συχνά  έφερναν φυτά, ρίζες, κλπ., σαν αποτέλεσμα του “κυνηγιού-τους”, δεν ήταν πάντα  κρέας αυτό που έφερναν.) Οι γυναίκες ήσαν επιφορτισμένες με το μοίρασμα της τροφής  στα μέλη της κοινότητας, και βέβαια με το μεγάλωμα των παιδιών. Γυναίκες και  άντρες είχαν πάνω-κάτω την ίδια ισχύ, δεν ήταν ούτε αυστηρά πατριαρχικό, ούτε  αυστηρά μητριαρχικό το σύστημα. Πώς τα ξέρουμε όλα αυτά; Μα δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως αυτός ο τρόπος ζωής.  Υπάρχουν ακόμα κυνηγοί-συλλέκτες σε πολλά μέρη του κόσμου, όπως στον Αμαζόνιο,  στην υποσαχάριο Αφρική, σε πολλά νησιά του Ινδικού και Ειρηνικού, και αλλού.  Οι ανθρωπολόγοι πηγαίνουν και παρατηρούν τον τρόπο ζωής αυτών των ανθρώπων,  και ανακοινώνουν σε περιοδικά και συνέδρια τις παρατηρήσεις-τους.  Οι παρατηρήσεις σχεδόν πάντα απαιτούν επιβεβαίωση από άλλη, ανεξάρτητη ομάδα,  προκειμένου να γίνουν αποδεκτές ως δεδομένα. Έτσι λοιπόν, κάνουμε τη λογική υπόθεση οτι οι σημερινοί λιγοστοί κυνηγοί-συλλέκτες  δεν έχουν αλλάξει κατά κάποιον ουσιαστικό τρόπο τον τρόπο ζωής-τους, και  συμπεραίνουμε το πώς ζούσαν οι πρόγονοί μας δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν,  παρατηρώντας κάποιους από τους σημερινούς απογόνους-τους. Σημειώστε οτι αυτή  η υπόθεση δεν είναι καθόλου παράλογη. Ο κόσμος αλλάζει μεν, αλλά δεν αλλάζει  παντού ταυτόχρονα, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει λόγος για να συμβεί τέτοια καθολική  και ταυτόχρονη αλλαγή. Ο κόσμος αλλάζει μόνο όπου οι συνθήκες είναι ώριμες για  αλλαγή. Εντωμεταξύ, ενώ αλλαγές συμβαίνουν σε κάποια μέρη, οι παλιοί τρόποι ζωής  εξακολουθούν να υπάρχουν σε όσα μέρη του κόσμου δεν εμφανίστηκαν οι συνθήκες για  αλλαγή.(*)   Ως προς το “σύστημα διακυβέρνησης” των κυνηγών-συλλεκτών τώρα, προφανώς δεν  μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι τέτοιο, γιατί δεν υπάρχει κεντρική εξουσία, δεν  υπάρχει αστυνομία, ούτε δικαστές, ούτε φυλακισμένοι, ούτε φύλακες. Και ο λόγος που  δεν υπάρχουν όλοι αυτοί είναι πολύ απλός: γιατί δεν υπάρχει κανείς για να τους τρέφει.  Στο στάδιο του κυνηγού-συλλέκτη το κάθε μέλος της φυλής εργάζεται για την τροφή  που καταναλώνει, και μόνο γι’ αυτήν. Δεν εργάζεται για να παρέχει τροφή σε κανέναν  άλλον (εκτός από τα παιδιά-του, κι εκτός από το γεγονός οτι μοιράζεται την τροφή-του  με τους άλλους αν τύχει και του περισσέψει). Σκεφτείτε, πώς τρέφεται σήμερα ένας  δικηγόρος; Παράγει μήπως μόνος-του/της το ψωμί που καταναλώνει; Όχι βέβαια.  Ο δικηγόρος παράγει και πουλά “αέρα”. Το ίδιο και ο δικαστής, και ο ασφαλιστής, και  ο στρατιωτικός, αλλά και ο προγραμματιστής λογισμικού. Αυτό δεν σημαίνει οτι η  δουλειά αυτών των ανθρώπων είναι άχρηστη! Φυσικά και είναι χρήσιμη, γιατί με τον   τρόπο που είναι οργανωμένη η κοινωνία-μας κάποιοι ενδιαφέρονται να κάνουν χρήση αυτού του “αέρα”, κάποιοι μάλιστα δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς αυτόν τον “αέρα”.  Όμως στην κοινωνία του κυνηγού-συλλέκτη η πώληση “αέρα” δεν έχει καμία   τύχη. Οι ενδοκοινωνικές μικρο-συγκρούσεις επιλύονται σ’ ένα “συμβούλιο γερόντων”  της φυλής, κι αυτό είναι όλο. Σημειώστε οτι πρόκειται για μικρο-συγκρούσεις μόνο,  καθώς δεν υπάρχει μεγάλη ιδιοκτησία, άρα ούτε και μεγάλα συμφέροντα. Διαβάστε τώρα άλλη μια φορά εκείνες τις δυο παραγράφους περί αναχίας που  αντέγραψα από τη Βικιπαίδεια στην αρχή αυτού του κειμένου, και πείτε-μου αν δεν  συμφωνούν κατά γράμμα με την περιγραφή της κοινωνίας του κυνηγού-συλλέκτη. Τώρα, μπορεί να νομίζετε οτι θα μπορούσαμε να έχουμε μια κοινωνία αναρχική χωρίς  να γίνουμε κι εμείς κυνηγοί-συλλέκτες. Ή ίσως να μπορούσαμε να ζούμε ως  κυνηγοί-συλλέκτες. Θα μπορούσαμε; Μη βιάζεστε.  Διαβάστε παρακάτω. Ας δούμε ποιο ήταν εκείνο το κοσμοϊστορικό γεγονός που συνέβη γύρω στα 10.000  χρόνια πριν, και που οδήγησε τον ανθρώπινο πληθυσμό ν’ αποκτήσει τάξεις,  ν’ αφήσει το στάδιο του κυνηγού-συλλέκτη, και να αυξηθεί υπέρμετρα, κι από  μερικές εκατοντάδες χιλιάδες να φτάσει να γίνει σήμερα αρκετά δισεκατομμύρια.  Για να καταλάβετε τί σημαίνει από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες σε δισεκατομμύρια,  επειδή μια εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις, κοιτάξτε το παρακάτω διάγραμμα, που δείχνει  πώς αυξήθηκε ο ανθρώπινος πληθυσμός στα τελευταία 150.000 χρόνια.

Στον οριζόντιο άξονα είναι ο χρόνος, οπότε -150.000 σημαίνει: εκατόν πενήντα  χιλιάδες χρόνια προ Χριστού, και ο αριθμός 0 αντιστοιχεί στο έτος 1 μ.Χ, ή 1 π.Χ. —  δεν έχει σημασία — ενώ το “παρόν” είναι στο δεξιό άκρο. Στον κατακόρυφο άξονα  είναι ο πληθυσμός-μας. Βλέπουμε λοιπόν οτι ο πληθυσμός-μας ήταν σχεδόν μηδέν  (ταυτίζεται με τον οριζόντιο άξονα) για το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξής μας ως είδος  Homo sapiens, αρχίζει και ανεβαίνει μερικές χιλιάδες χρόνια π.Χ. (μπλε γωνίτσα, δεξιά), κ’ εκτινάζεται στα ύψη (εκθετικά) από κει και πέρα. Τί συνέβη και προκάλεσε αυτήν την  εκτίναξη; Αυτό που συνέβη ήταν το σταδιακό πέρασμα από την κατάσταση του κυνηγού-συλλέκτη   στην κατάσταση του γαιοκτήμονα. Κι όταν λέμε “γαιοκτήμονα” συμπεριλαμβάνουμε και  την εκτροφή ζώων, δηλαδή και την εργασία του κτηνοτρόφου. (Απλώς, επειδή δεν  υπάρχει μια και μοναδική λέξη που να περιλαμβάνει καί τη γεωργία καί την κτηνοτροφία, μιλάμε για “γαιοκτήμονες”.)  Το πέρασμα υπήρξε όπως είπα σταδιακό, δηλαδή δεν ξύπνησε μια μέρα ένας  κυνηγός-συλλέκτης σκεφτόμενος «Τί ωραία μέρα σήμερα! Αντί να κυνηγήσω, λέω  να φυτέψω μερικούς σπόρους!» Αυτό που μάλλον συνέβη είναι οτι σε κάποια μέρη του  κόσμου που οι συνθήκες το επέτρεπαν — θα δούμε ποια ήσαν αυτά — οι άνθρωποι  (οι γυναίκες μάλλον) παρατήρησαν οτι σπόροι που έπεφταν στο έδαφος από τη  συλλογή φύτρωναν μετά από κάποιο διάστημα και έδιναν καρπό. Πρέπει να πήρε  χιλιάδες χρόνια για να γίνει η συνήθεια του φυτέματος από τον “ιδιωτικό κήπο” κάθε  οικογένειας συστηματικό φύτεμα και θερισμός ολόκληρου αγρού, σε σημείο που να  παρέχει τόση τροφή ο αγρός ώστε να μην έχει ανάγκη η οικογένεια (και η φυλή γ ενικά) το κυνήγι. Βέβαια το κυνήγι δεν εξαφανίστηκε, απλώς πέρασε σε δεύτερη μοίρα.  Το χόμπυ του κυνηγιού στις μέρες-μας, που μόνο καταστροφή στην πανίδα κάνει, είναι  κατάλοιπο αυτού του αρχαίου τρόπου ζωής των προγόνων-μας, και γιαυτό άλλωστε το  έχουν μόνο οι άντρες, και σχεδόν ποτέ οι γυναίκες. Σημείωση: Παρεμπιπτόντως, όσοι κυνηγοί ισχυρίζονται οτι το χόμπυ-τους προσφέρει έργο στη φύση, γιατί τάχα δεν αφήνουν κάποια είδη να υπερ-πολλαπλασιαστούν εις βάρος κάποιων άλλων, είναι νυχτωμένοι και καλό θα ήταν να ξυπνήσουν: η φύση βρίσκει πάντα τον τρόπο να έρχεται σε ισορροπία με τη μέθοδο της φυσικής επιλογής, μέθοδος που έχει λειτουργήσει επί 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν εμφανιστούν οι κυνηγετικές καραμπίνες: όταν κάποιο είδος πολλαπλασιάζεται, αυτό γίνεται γιατί το περιβάλλον-του το επιτρέπει τώρα αν ο πολλαπλασιασμός αυτός έρχεται σε σύγκρουση με ανθρώπινα συμφέροντα, αυτό είναι πρόβλημα που δημιούργησαν οι άνθρωποι με την εξάπλωσή τους· ας μη μας λένε όμως οι κυνηγοί το βλακώδες επιχείρημα οτι τάχα βοηθάνε στο έργο της φύσης. Τώρα, σε ποια μέρη του κόσμου έγινε δυνατή η ανάπτυξη της γεωργίας; (Αυτό δεν είναι  απαραίτητο σαν γνώση για να καταλάβουμε πώς περάσαμε από το αναρχικό-αταξικό  στάδιο στο στάδιο με τις τάξεις, είναι όμως εξαιρετικά ενδιαφέρον.) Οι ενδείξεις  συγκλίνουν στην περιοχή της Μεσοποταμίας (σημερινό Ιράκ). Εκεί υπήρχαν  πρώτα-πρώτα γόνιμα εδάφη στο δέλτα του Τίγρη και Ευφράτη· δεύτερο, υπήρχαν φυτά  που αποτέλεσαν τους πρόγονους των σιτηρών και άλλων δημητριακών· και τρίτο,  υπήρχαν και ζώα, οι πρόγονοι των σημερινών ταύρων και αγελάδων (τα aurochs),  τα βόδια, τα άλογα, κλπ., που ήσαν από τη φύση-τους κατάλληλα για ζεύξη στο υνί.  Χωρίς αυτά τα ζώα ήταν αδύνατο να γίνει καλλιέργεια αγρών σε μεγάλες εκτάσεις, γιατί  μόνο με τα χέρια, με τον ανθρώπινο μόχθο, μικρές εκτάσεις μόνο μπορεί να  καλλιεργήσει κανείς. Στην Αμερική π.χ., όπου δεν υπήρχαν τέτοια ζώα, οι Ινδιάνοι  έκαναν μόνο μικρής έκτασης καλλιέργειες. (Αν έχετε δει παλιές καουμπόυκες ταινίες  με Ινδιάνους πάνω στ’ άλογα, ξεχάστε-τις: οι Ινδιάνοι έμαθαν τα άλογα και τη χρήση- τους — όπως άλλωστε και τα τουφέκια — μόνο αφού οι Ευρωπαίοι έποικοι εισήγαγαν  τα ζώα αυτά στη Βορειοαμερικανική ήπειρο.) Στην υποσαχάριο Αφρική, όπου υπάρχουν  μεν βοοειδή, αλλά δεν μπαίνουν κάτω από το ζυγό όσες προσπάθειες κι αν γίνουν, δεν  έγιναν καθόλου καλλιέργειες. (Μερικά ζώα παραμένουν πάντα άγρια από τη φύση-τους:  π.χ., ο Αφρικανικός ελέφαντας αρνείται την εξημέρωση, ενώ ο Ινδικός ελέφαντας  εξημερώνεται μάλλον εύκολα.) Στην Ασία, όπου υπάρχουν βοοειδή που εξημερώνονται,  έγιναν καλλιέργειες, αλλά εκεί δεν υπήρχαν τα κατάλληλα φυτά (το ρύζι μόνο, που  χρειάζεται ειδικές συνθήκες). Στην Αυστραλία δεν υπήρχαν ούτε φυτά για καλλιέργεια,  ούτε ζώα (τα καγκουρώ δεν ζεύονται), οπότε οι Αυστραλοί Αβορίγινες δεν ανέπτυξαν τη  γεωργία. Στην Ευρώπη, αυτό που έγινε ήταν οτι η πρακτική της γεωργίας εξαπλώθηκε  σιγά-σιγά από την περιοχή της Μεσοποταμίας στους υπόλοιπους λαούς της  Ευρώπης. (Δηλαδή χωρίς να γίνει υποχρεωτικά μετακίνηση πληθυσμών, έγινε  εξάπλωση της γεωργίας ως τρόπου διαβίωσης.) Γεωγραφικά εμπόδια, όπως η έρημος  της Σαχάρας και τα Ιμαλάϊα, σε συνδυασμό με την ακαταλληλότητα της χλωρίδας και  πανίδας, δεν επέτρεψαν στην πρακτική της γεωργίας να εξαπλωθεί περισσότερο στα  αρχαία χρόνια. Γενικά, βλέπουμε οτι η γεωργία αναπτύχθηκε εκεί όπου υπήρχε η “υποδομή” φυτών   και ζώων. Για λόγους που θα δούμε αμέσως, η γεωργία ήταν εκείνη που έδωσε την  ώθηση στην ανάπτυξη των πολιτισμών, που με τη σειρά-τους εξαπλώθηκαν και  κατέκτησαν όλους εκείνους που είχαν “μείνει πίσω” σε ανάπτυξη (Ινδιάνους,  Αφρικανούς, Αυστραλούς Αβορίγινες, κλπ).  Δεν ήταν λοιπόν η “εξυπνάδα της λευκής φυλής”, όπως νομίζουν κάποιοι,  που οδήγησε στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, αλλά η συμπτωματική συνύπαρξη  χαρακτηριστικών της χλωρίδας και πανίδας ορισμένων τόπων. (Δεν έχει ποτέ μέχρι  σήμερα τεκμηριωθεί επιστημονικά κάποια εξάρτηση της νοημοσύνης από το χρώμα  του δέρματος.)  Όλα τα παραπάνω, και πολύ περισσότερα κ’ ενδιαφέροντα, εξηγούνται στο  πασίγνωστο έργο του J. Diamond, “Guns, Germs, and Steel”, έκδοση 1996, για το  οποίο απονεμήθηκε στον Diamond το βραβείο Πούλιτζερ. Μέχρι στιγμής κανένας δεν  έχει μπορέσει να καταρρίψει τα επιχειρήματα του Diamond, που άλλωστε βασίζονται  σε στοιχειώδεις παρατηρήσεις του φυσικού κόσμου.  Ας σημειώσουμε εδώ οτι η θεωρία του Diamond εξηγεί μόνο το γενικό ερώτημα,  “Γιατί οι Ευρωπαίοι αναπτύχθηκαν τόσο πολύ και τελικά κατέκτησαν και κυριάρχησαν  σε όλους τους άλλους λαούς;”. Δεν εξηγεί όμως το επί μέρους ερώτημα,  “Γιατί μεταξύ των Ευρωπαίων οι αρχαίοι Έλληνες ανέπτυξαν τον πολιτισμό-τους  σε εκπληκτικά επίπεδα, τόσο που πολλά αρχαιοελληνικά επιτεύγματα παρέμειναν  αξεπέραστα μέχρι σήμερα;”. Γι’ αυτό το ερώτημα, που μπορεί να έχει ιδιαίτερη  σημασία για κάποιους από μας, η θεωρία του Diamond δεν έχει να μας πει τίποτε. Όμως, τα παραπάνω είναι ενδιαφέροντα μεν, αλλά δεν σχετίζονται με το  κεντρικό θέμα-μας, που είναι γιατί η γεωργία επέφερε την ανάπτυξη του  τεχνολογικού πολιτισμού, και την εμφάνιση των κοινωνικών τάξεων. Είναι απλό, ιδού γιατί. Με τη γεωργία (και την κτηνοτροφία) δημιουργείται πλεόνασμα τροφής. Ενώ ο  κυνηγός-συλλέκτης εξασφαλίζει μόνο τόση τροφή όση του είναι απαραίτητη για την  καθημερινή επιβίωση (και καμιά φορά ούτε αυτή), ο γεωργός παράγει ποσότητες  π.χ. σταριού που αποθηκεύει, και μπορεί να ταΐσει περισσότερα στόματα.  Η αποθήκευση μπορεί να του εξασφαλίσει τροφή και για τον επόμενο χρόνο, όταν  ίσως η παραγωγή τύχει να μην είναι καλή. Ο κυνηγός δεν μπορεί να αποθηκεύσει  τίποτα: ότι πιάσει πρέπει να το καταναλώσει, αλλιώς θα χαλάσει. Τώρα, το πλεόνασμα  τροφής του γεωργού είναι ικανό να θρέψει όχι μόνο τα στόματα των παιδιών-του (που  μπορούν να είναι πιο πολλά απ’ του κυνηγού), αλλά και τα στόματα μελών της  κοινότητας που δεν εργάζονται σαν γεωργοί, αλλά έχουν άλλα καθήκοντα:  π.χ., του στρατιώτη-προστάτη της φυλής από εχθρικές επιδρομές.  Οι γεωργοί απέκτησαν την πολυτέλεια για πρώτη φορά να θρέφουν ανθρώπους που δεν  συνεισέφεραν στην παραγωγή τροφής, αλλά “πουλούσαν αέρα”, όπως οι στρατιώτες,  οι ιερείς, ο βασιλιάς με τους αυλικούς-του, οι επιστήμονες της εποχής  (π.χ. οι αστρονόμοι της Μεσοποταμίας, που παρατηρούσαν τα ουράνια φαινόμενα και  την επίδραση που είχαν αυτά στις σοδειές των ανθρώπων, οι γεωμέτρες της Αιγύπτου,  που υπολόγιζαν τα αγροτεμάχια όταν αυτά είχαν καλυφθεί με την υλή του Νείλου,   κλπ), οι γραφείς (όταν πια επινοήθηκαν τα συστήματα γραφής), κ.ο.κ. Αυτά τα “επαγγέλματα” ήσαν αδιανόητα στο στάδιο του κυνηγού-συλλέκτη —   αδύνατα, για ν’ ακριβολογούμε. Ας σημειώσουμε όμως οτι στο στάδιο της  γεωργίας πολλά απ’ αυτά ήσαν υποχρεωτικά. Για παράδειγμα, όταν έχεις ποσότητα  σταριού στις αποθήκες της φυλής, και η γειτονική φυλή που δεν ασχολείται με τη  γεωργία την επιβουλεύεται, καλό είναι να διατηρείς ένα σώμα μισθοφορικού στρατού  που θα αντιμετωπίσει την εχθρική επίθεση· όταν ο Νείλος ξεχειλίζει και σβήνει με  τη λάσπη τα όρια των αγρών, καλό είναι να υπάρχουν εξειδικευμένοι γραφείς που  ξέρουν πώς να υπολογίσουν και να ξαναβρούν τα χαμένα όρια· κ.ο.κ.  Επίσης, ο μισθοφορικός στρατός χρειάζεται πειθαρχία, που επιβάλλεται αποτελεσματικά  μέσω μιας πυραμιδοειδούς ιεραρχίας, στην κορυφή της οποίας βρίσκεται ο βασιλιάς,   που συχνά είναι και ο ανώτατος θρησκευτικός ηγετης (π.χ., Φαραώ).  Δεν είναι τυχαίο που οι γεωργικές κοινωνίες απέκτησαν βασιλιάδες, ενώ οι πιο  άναρχα δομημένες, των κυνηγών-συλλεκτών, δεν γνώριζαν ποτέ τέτοιο αξίωμα.  (Μπορεί να υπήρχε αρχηγός της φυλής, που δεν είχε όμως καμιά σχέση με τα απόλυτα  δικαιώματα του μονάρχη.) Αστυνομία δεν υπήρχε ακόμα. Υπήρχε στρατός, μέσω του οποίου επιβάλλονταν η τάξη   μεταξύ του σώματος των δούλων, που ήσαν οι χαμένοι από τις άλλες, τις  γειτονικές κατακτημένες φυλές. Αν γίνονταν κάποιο αδίκημα, ακόμα και στα  αρχαιοελληνικά χρόνια, έπρεπε μόνος-του λίγο ως πολύ να μπορεί να βρει το  δίκιο-του ο καθένας. Βέβαια υπήρχαν νόμοι, και μάλιστα γραπτοί από κάποιο σημείο  και πέρα, όμως η τήρηση αυτών των νόμων δεν ήταν απλό ζήτημα.  Ακόμα και σήμερα, για μικροδιαφωνίες στα χωριά (όχι αυτή η ελιά είναι  δική-μου — όχι δική-μου είναι) δεν επεμβαίνει η αστυνομία, παρόλο που υπάρχει.  Τότε, ούτε αστυνομία υπήρχε. Έπρεπε το έγκλημα να είναι πολύ σοβαρό για να επέμβει  η πολιτεία με κάποιον τρόπο — π.χ., φόνος, αρπαγή γυναίκας, βεβήλωση ιερού τόπου,  κάτι τέτοιο. Η εμφάνιση μιας κάποιας μορφής αστυνομίας είναι νεώτερο   επίτευγμα, της Ρωμαϊκής εποχής. Και πάλι, δεν εμφανίστηκε η αστυνομία γιατί έτσι  του κάπνισε κάποιου Ρωμαίου αυτοκράτορα, αλλά γιατί υπήρχαν αυξημένες ανάγκες   επιβολής της τάξης, ειδικά σε μια αχανή αυτοκρατορία όπως η Ρωμαϊκή.  Χωρίς αυτές τις τάξεις ανθρώπων (στρατιώτες, αστυνομικούς), η αυτοκρατορία θα   συνθλίβονταν από το ίδιο-της το βάρος. Τώρα, δεν μπορεί να πει κανείς,  «Ε, ας συνθλίβονταν!» Μα υπήρχε τόσος κόσμος και κοσμάκης που η επιβίωσή  τους εξαρτώνταν από την ύπαρξη εκείνης της αυτοκρατορίας!  Αν καταστρέφονταν ξαφνικά η κοινωνία-τους, εκατομμύρια ζωές θα χάνονταν  (συμπεριλαμβανομένων και των προγόνων-μας, υπόψη, μια που κι αυτοί έγιναν  Ρωμαίοι πολίτες από το 146 π.Χ. και μετά). Θα πείτε πάλι, «Ας χάνονταν»; Βλέπετε τώρα την αλληλουχία των γεγονότων. Η ύπαρξη πλεονάσματος τροφής αρχικά,  δημιούργησε τάξεις ανθρώπων που είχαν το προνόμιο να τρώνε για να σκέφτονται, ή  να “πουλάνε αέρα” όπως προανέφερα. Κάποιοι από κείνους που σκέφτονταν βρήκαν  τρόπους να κάνουν εξώρυξη μετάλλων όπως ο σίδηρος από τη γη (όπου πρωτύτερα  μόνο ευγενή και μαλακά μέταλλα όπως ο χρυσός, ο άργυρος, κι ο χαλκός ήσαν  γνωστά, επειδή βρίσκονται “έτοιμα”, σε καθαρή κατάσταση, αντίθετα με το σίδηρο που  βρίσκεται μόνο σε ενώσεις). Με τα μέταλλα έγινε δυνατή η κατασκευή μηχανών με  πολλαπλάσια δύναμη από πρωτύτερα. (Αλλά και για να φτιαχτούν οι μηχανές χρειάζονταν  σκέψη — ας θυμηθούμε τον Αρχιμήδη που δολοφονήθηκε σκεπτόμενος.)  Με τις μηχανές και τη σκέψη ήρθε η ανάπτυξη της τεχνολογίας, από τα προϊόντα της  οποίας εξαρτώμαστε σήμερα ολοκληρωτικά. Αυτή η τελευταία φράση είναι και η πιο σημαντική σ’ όλη αυτή την εισαγωγή που  κάνω. Την επαναλαμβάνω: από τα προϊόντα της τεχνολογίας εξαρτώμαστε ολοκληρωτικά.  Γιά να δούμε τώρα: Ας υποθέσουμε οτι αποφασίζουμε ξαφνικά να εφαρμόσουμε  τους κανόνες της  αναρχίας τώρα. Τί συνέπειες θα είχε αυτό στη ζωή-μας; Τί θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα θέλαμε να καταργήσουμε σαν καλοί αναρχικοί;  Εμένα ένα πράγμα μου έρχεται στο νου αμέσως, σαν λίγο-πολύ προφανές:  την αστυνομία! Η αστυνομία δεν είναι που αποτελεί το όργανο επιβολής  των κανόνων της άρχουσας τάξης; Υπάρχει κανένας (αναρχικός) που διαφωνεί; Ωραία, καταργούμε την αστυνομία. Γιά να δούμε τί συνέπειες έχει αυτό. Η αστυνομία είναι το “δεξί χέρι” της πολιτείας με το οποίο εκτελούνται οι νόμοι.  Χωρίς τους αστυνομικούς δεν μπορούν να εκτελεστούν οι νόμοι, γιατί δεν αρκεί  π.χ. να γίνει μια δίκη και ν’ αποφασίσει μια ποινή ο δικαστής· πρέπει κάποιος να πάρει  αυτόν που καταδικάστηκε από το χεράκι, και να τον υποχρεώσει να εκτελέσει την ποινή.  Οι αστυνομικοί το κάνουν αυτό. Αφού τους καταργήσαμε, περιττό να γίνονται  δίκες, γιατί ο καθένας θα είναι σε θέση να περιφρονήσει την απόφαση του δικαστή,  ή πολύ απλά, να μην προσέλθει καν στο δικαστήριο. Περιττοί λοιπόν οι δικαστές,  οι εισαγγελείς, αλλά και οι δικηγόροι, κι όλοι όσοι ασχολούνται με τον δικαστικό κλάδο. Πολύ ωραία, τους ξεφορτωθήκαμε όλους αυτούς τους αεροπωλητές! Έχουμε λοιπόν  καταφέρει ένα καίριο πλήγμα στην εκτελεστική εξουσία (τέρμα οι μπάτσοι),  κ’ έχουμε ξεφορτωθεί τελείως τη δικαστική εξουσία.  Χαράς ευαγγέλια! Συνεχίζουμε να δούμε τί συνέπειες έχει αυτό, συμφωνείτε; Ας πούμε οτι ένας τύπος χεροδύναμος, που προτιμά να τακτοποιεί τις  υποθέσεις-του με τη δύναμη του σώματός του, μαζεύει μερικούς άλλους χεροδύναμους  τύπους, κάνουν μια μικροσυμμορία, και μια μέρα έρχονται στο σπίτι-σας.  Σπάζουν την πόρτα, μπαίνουν μέσα, τα κάνουν όλα γυαλιά-καρφιά, βουτάνε ότι  βρίσκουνε μπροστά-τους και χωράει στα σακιά που φέρανε μαζί-τους, και για να μην  έχετε καμιά αμφιβολία για τις προθέσεις-τους, πριν φύγουν βιάζουν και όλα τα θηλυκά  μέλη της οικογένειάς σας. Μπορεί και κανα αρσενικό, άμα βρεθεί στο διάβα-τους. Πώς είπατε; Δεν περιλαμβάνονται αυτά στο μενού της αναρχίας; Γιατί; Επειδή λέει  «Ο αναρχισμός [...] προωθεί την αυτοδιαχείριση και εστιάζει στην προσωπική  ευθύνη που έχει το άτομο για τις πράξεις του απέναντι στον εαυτό του και το κοινωνικό σύνολο, του οποίου είναι μέλος»; Μα με συγχωρείτε, δεν αποφασίζετε εσείς τί θα κάνει ο χεροδύναμος γορίλλας με τους  γορίλλες-του. Εκείνος αποφασίζει. Όπως σε μια παρτίδα σκάκι, ο αντίπαλος αποφασίζει  τί κινήσεις θα κάνει, δεν του υπαγορεύετε εσείς τις κινήσεις-του!  Αυτό δα έλλειπε! Ίσα-ίσα, όταν παίζετε σκάκι, παίζετε υποθέτοντας τη χειρότερη για σας  κίνηση του αντιπάλου. Αλλιώς δεν παίζετε σκάκι, αλλά τις κουμπάρες.  Και μη μου πείτε οτι σε μια αναρχική κοινωνία δεν θα υπάρχουν αντιπαλότητες, γιατί θα  σας ρωτήσω από ποιον πλανήτη κατεβήκατε τέλος πάντων. Όχι μόνο θα υπάρχουν  αντιπαλότητες, αλλά θα είναι και της χειρότερης μορφής, χειρότερες απ’ αυτό που  περιέγραψα μόλις προ ολίγου. Χωρίς εκτελεστική εξουσία θα υπάρξει μαφία, που  θα επιβάλει το νόμο-της με τα όπλα-της. Σκεφτείτε Ρωσία μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, σκεφτείτε Σικελία από  αιώνες πριν μέχρι και τις μέρες-μας, σκεφτείτε Σικάγο στην αρχή του 20ού αιώνα,  και μάλλον θ’ αρχίσετε να ψυλλιάζεστε για ποιο είδος κοινωνίας χωρίς εκτελεστική  και δικαστική εξουσία μιλάμε. Και για όσους δεν το κατάλαβαν (γιατί και για την πιο  προφανή σκέψη υπάρχουν πάντα αλεξί-σκεπτα κρανία), μαφία σημαίνει επιβολή του  δίκιου του ισχυρότερου στον ασθενέστερο, επιβολή άγραφων και στυγνών νόμων που  η παραβίασή τους τιμωρείται συνήθως με θάνατο, κι όλα αυτά που έρχονται σε πλήρη  αντίθεση με την ιδέα της αναρχίας. Μπορεί να σκέφτεστε οτι ίσως να μπορούμε να έχουμε κάποιες μικρές ομάδες που θα  επιβλέπουν την ασφάλεια τη δική-μας, όπως έχουν προτείνει κάποιοι, όχι όμως κρατικές   δυνάμεις ασφαλείας. Ε, αυτό σημαίνει απλά οτι οργανωνόμαστε με το δικό-μας   μικρό, προσωπικό στρατό, για να αμυνθούμε εναντίον του γειτονικού μικρού  προσωπικού στρατού (του γορίλλα), που τελικά μπορεί να ’ναι πιο ισχυρός και να  νικήσει το δικό-μας. Όπως ακριβώς στα αρχαία χρόνια. Το δίκιο του ισχυρότερου θα  υπερισχύσει. Περιμένετε όμως, δεν τελειώσαμε με τις συνέπειες. Μόλις αρχίσαμε... Προς το παρόν ζούμε σε κοινωνίες πολυπληθείς, πολλοί από μας σε μεγάλες πόλεις,  όπου παίρνουμε αποφάσεις που αφορούν όχι μόνο στα άμεσα προσωπικά-μας  συμφέροντα, αλλά και στα συμφέροντα του συνόλου: πόσο θα πληρώσω για την  αποκομιδή των σκουπιδιών από το δήμο, για ένα δρόμο που θα φτιαχτεί στην ύπαιθρο,  για ένα αντιπλημμυρικό έργο, και λοιπά.  Βέβαια δεν αποφασίζουμε άμεσα γι’ αυτά τα θέματα, ούτε κάθε μέρα, αλλά αν ο  κόμπος φτάσει στο χτένι και μας ζητήσουν να πληρώσουμε πάρα πολλά, υποτίθεται  οτι υπάρχει και κάποιος βουλευτής που εκλέγεται στην περιφέρειά μας για ν’ ακούσει  τα παράπονά μας και να τα μεταφέρει στη βουλή.  Στα μεγάλα αστικά κέντρα βέβαια, πολύ που τους νοιάζει τους βουλευτές· στις μικρές  πόλεις όμως τους ακούν τους κατοίκους γιατί εκεί λίγοι ψήφοι καθορίζουν ποιος  εκλέγεται και ποιος όχι. Τώρα, στη νέα εποχή της αναρχίας που έχει μόλις ανατείλει,  θα υπάρχει Βουλή; Προφανώς όχι. Βουλή, δηλαδή το σημαντικώτατο αυτό όργανο της  νομοθετικής εξουσίας δεν είναι δυνατό να υπάρξει, γιατί τί νόημα έχει να φτιάχνει  νόμους κανείς όταν δεν λειτουργεί η εκτελεστική εξουσία να επιβάλει αυτούς τους  νόμους; (Την ξεφορτωθήκαμε την εκτελεστική εξουσία μαζί με τη δικαστική,  το θυμάστε ελπίζω, ε;) Άρα μαζί έχουμε ξεφορτωθεί και τη νομοθετική εξουσία.  Αν βλέπετε κανα τρόπο να έχουμε νόμους (κοινωνικούς κανόνες δηλαδή) χωρίς να  μπορούμε να τους εκτελέσουμε, πείτε-μου για να ξέρω. Άρα όλα όσα αφορούν στη λήψη αποφάσεων για το κοινωνικό σύνολο, πάνε κι αυτά.  Μπορείτε να συναθροίζεστε εσείς οι “καλοί” αναρχικοί και να παίρνετε τις “καλές”  αποφάσεις-σας,αλλά έτσι και σας την πέσουν οι γορίλλες,ούτε ψύλλος στον κόρφο-σας! Ωραία, ξεφορτωθήκαμε λοιπόν όλες τις εξουσίες: εκτελεστική, δικαστική, και  νομοθετική. Αυτό δεν είναι το βασικό ζητούμενο της αναρχίας; Πετύχαμε το ζητούμενο,  και μάλιστα με μία και μόνο κίνηση-ματ: το ξήλωμα της αστυνομίας!  (Κάναμε ματ στα ΜΑΤ, ποιος στη χάρη-μας!) Σαν ένα πουλόβερ, που του τραβάς  μία κλωστή και ξετυλίγεται ολόκληρο στα χέρια-σου. Βέβαια το αποτέλεσμα ήταν η  εγκατάσταση των νόμων της μαφίας, και μπορεί κάποιοι να πιστεύετε οτι εκεί  τελειώνουν όλες οι συνέπειες, κι οτι ίσως με κάποιον έξυπνο τρόπο να  καταφέρουμε ν’ αποφύγουμε και το μαφιόζικο κράτος.  Δυστυχώς, η αλήθεια είναι πολύ πιο αμείλικτη: όπως θα διαβάσετε παρακάτω,   όχι μόνο οι μαφιόζοι δεν θα επιζήσουν, αλλά ούτε εσείς, ούτε και κανένας άλλος.  Προχωρούμε. Πάμε τώρα στο τεχνολογικό και επιχειρηματικό πεδίο. Θα παρατηρήσατε ελπίζω οτι  όλη αυτήν την ώρα καταφέρνω και σας ζαλίζω μέσω μιας οθόνης, η οποία λαμβάνει  δεδομένα μέσω κατιτίς που το λέμε διαδίκτυο (internet). Αυτό, το διαδίκτυο, φτάνει  στον υπολογιστή που χρησιμοποιείτε τώρα όχι δια μαγείας, αλλά γιατί υπάρχει μια  εταιρεία που δουλειά-της είναι να κάνει αυτό το πράγμα: να μεταφέρει δεδομένα,  γιατί την έχει πληρώσει κάποιος (εσείς, ο μπαμπάς-σας, το ίντερνετ καφέ που  πληρώνετε, το πανεπιστήμιο που πληρώνουμε όλοι, κάποιος τέλος πάντων) . Λοιπόν, οι εταιρείες σαν κι αυτή που μόλις ανέφερα είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις, και  σαν τέτοιες έχουν συνήθως κάποιον ιδιοκτήτη, ή ομάδα ιδιοκτητών, και εργαζόμενους.  Οι εργαζόμενοι εργάζονται για τον ιδιοκτήτη, που ως γνωστόν εκμεταλλεύεται την  υπεραξία των εργαζομένων, πληρώνοντάς τους όσο χρειάζονται για να συνεχίσουν να  δουλεύουν, ενώ ο ίδιος καρπώνεται τη μερίδα του λέοντος, κλπ. κλπ.  Μάλιστα... τα ξέρουμε όλα αυτά, με την προσθήκη οτι ξέρουμε επίσης και μια μικρή  λεπτομέρεια: οτι αν δεν υπάρχει ιδιοκτήτης, ή αν ιδιοκτήτης είναι κάποιο συλλογικό  όργανο όπως ένας συνεταιρισμός ή το κράτος (όπως γινόταν στη Σοβιετική Ένωση  καλή ώρα), τότε δεν υπάρχει κίνηση και δουλειά, δεν παράγει έργο η εταιρεία, και  μετά από κάποιον καιρό γίνεται προβληματική, κλείνει, και πάμε όλοι σπίτια-μας.  (Ή, ακόμα χειρότερα όπως στην περίπτωση της Σοβ. Ένωσης, πτωχεύει το ίδιο το  κράτος, καταρρέει, και διαλύεται “εις τα εξ ων συνετέθη”.)  Μ’ αυτή τη μικρή λεπτομέρεια, αντιλαμβανόμαστε ελπίζω όλοι οτι εκείνος  ο #%@!$@!# ο ιδιοκτήτης, που πίνει το αίμα των εργατών και πλουτίζει απ’ τον  ιδρώτα-τους, παραμένει στη θέση-του ως έχει, αλλιώς “το κλείσαμε το μαγαζί”  (στην κυριολεξία). Τώρα, ας πούμε πως είμαι εργαζόμενος σε μια εταιρεία, κ’ έχει μόλις ανατείλει  η λαμπρή πρώτη μέρα του αναρχικού-μας βίου, του έτους 1 μ.Α.  (μετά Αναρχοαυτοπροσδιορισμόν). Γιατί να δουλέψω για το αφεντικό-μου; Μπορώ κάλλιστα να οργανωθώ μαζί με  τους συναδέλφους συν-εργαζόμενους, κι αφού καταλάβουν κ’ εκείνοι και χωνέψουν  τη νέα κατάσταση, να πάμε όλοι μαζί στο γραφείο του αφεντικού και να τον  υποχρεώσουμε δια της βίας να μας παραχωρήσει τους τίτλους ιδιοκτησίας της εταιρείας.  Ή ακόμα καλύτερα, να τον υποχρεώσουμε να πουλήσει εκείνος την εταιρεία και να  μας δώσει εμάς το αντίτιμό της σε ρευστό. Μπορούμε να τον κρατήσουμε και όμηρο  άμα θέλουμε,μέχρι να το κάνει.Ποιος θα μας εμποδίσει;Η αστυνομία;Ας γελάσω.  Αφού την καταργήσαμε. Ή μήπως οι “σεκιουριτάδες”; Μα κι εκείνοι φουκαράδες  εργαζόμενοι είναι, μπορούν να μπουκάρουν στο γραφείο του δικού-τους αφεντικού  (αφού τους το εξηγήσουμε). Κι αν, αφού πουληθεί η εταιρεία και πάρουμε τα λεφτά,  δεν έχουμε πια εργασία, τί μας νοιάζει ρε παιδιά; Αφού το ποσόν από την πώληση  της εταιρείας θα είναι πολλαπλάσιο των όσων θα κερδίζαμε σε όλη-μας τη ζωή.  Είναι-δεν-είναι, εμείς έτσι πιστεύουμε οτι πρέπει να είναι, γιαυτό και μπουκάραμε  στου αφεντικού το λημέρι, και του ήπιαμε και όλο το ουΐσκι που είχε στο μπαράκι για  να κερνάει τους υψηλούς καλεσμένους. Μπορεί ν’ ακούγομαι σαν να μην τα λέω στα σοβαρά τα παραπάνω, όμως αν μπορείτε  να φανταστείτε κάποιον πραγματικά σοβαρό λόγο για τον οποίο να μη τους συμφέρει  τους εργαζόμενους να βάλουν στο χέρι την εταιρεία του αφεντικού-τους, παρακαλώ  να μου τους πείτε να τους μάθω κι εγώ. Πιστεύω οτι μπορεί να πάρει λίγο καιρό στους εργαζόμενους να το χωνέψουν οτι  μπορούν όντως να το κάνουν το παραπάνω χωρίς καμιά νομική συνέπεια  (νομική; χα-χα! ) αλλά τελικά θα το καταλάβουν. Και θα το κάνουν.   Κάποιοι τουλάχιστον θα το κάνουν, κι όταν δουν οι υπόλοιποι οτι γίνεται,  θα το κάνουν κι εκείνοι. Και το παραπάνω δεν είναι το μόνο σενάριο με το οποίο  οι εργάτες μπορούν να δράσουν, τώρα που δεν υπάρχει αστυνομία.  Για παράδειγμα, μπορούν να σχηματίσουν μια συμμορία — ακόμα και μαζί  με τ’ αφεντικό-τους — και να πάνε να καταστρέψουν την επιχείρηση   του ανταγωνιστή-τους τη νύχτα. Το τί μπορεί να κάνει κανείς όταν απουσιάζουν  οι συνέπειες περιορίζεται μόνο από τη φαντασία του καθενός. Κοντολογίς, η επιχειρηματική δραστηριότητα θα πάει κι αυτή περίπατο. Όμως, όπως ξαναέγραψα, σήμερα η ζωή-μας εξαρτάται αποκλειστικά από  τα προϊόντα της τεχνολογίας, που είναι απόρροια επιχειρηματικής δραστηριότητας.  Υπόψη οτι όταν λέω “τεχνολογία” δεν εννοώ την “υψηλή” τοιαύτη  (πισιά, σιντιά, μιντιά, διαβόλια και τριβόλια), αλλά όλα τα προϊόντα της ανθρώπινης  εργασίας, όπως μια καρέκλα ή ένα ψαλίδι. Ακόμα και το γάλα που αγοράζουμε,  από κάποια επιχείρηση παράγεται — δεν αρμέγουμε αγελάδες! Και το ψωμί που  παίρνουμε απ’ το φούρνο, κι αυτό από επιχείρηση βγαίνει: την επιχείρηση του  αρτοποιού. (Ο κυρ-Αλέκος, ο αρτοποιός στη γειτονιά-μου, απασχολεί περί  τα 15 άτομα στο φούρνο-του παρακαλώ.) Αλλά κι ο αρτοποιός προμηθεύεται το αλεύρι  από κάποια επιχείρηση, δεν αλέθει το σιτάρι! Δεν παράγουμε εμείς οι ίδιοι την  τροφή-μας πλέον, δεν είμαστε γεωργοί (τουλάχιστον όχι οι περισσότεροι από μας),  ούτε κυνηγοί-συλλέκτες. Μα κι ο σημερινός γεωργός ακόμα, αγοράζει το ψωμί  απ’ το φούρνο, ούτ’ εκείνος δεν παράγει την τροφή-του από δικές-του πρώτες ύλες,  αλλά στηρίζεται σε άλλους, σε επιχειρήσεις. Όταν η επιχειρηματική δραστηριότητα  σβήσει, μαζί-της θα σβήσουμε κι εμείς. Πώς νομίζετε οτι συντηρούνται  τα δισεκατομμύρια ανθρώπων του πλανήτη, με αέρα κοπανιστό; Την τροφή που  καταναλώνουν την παράγουν εταιρείες. Άρα... Άρα η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της Γης θα πεθάνει από λιμό.  Θα μείνουν αρχικά μόνον οι λίγοι που είχαν στην κατοχή-τους γη και ζώα, αλλά  κι αυτοί θα δοκιμαστούν σκληρά, καθώς θα πάψουν να λειτουργούν τα γεωργικά  μηχανήματα — ποιος να τα συντηρήσει, ποιος να φτιάξει καινούρια — και  θ’ αναγκαστούν ή να βρουν βόδια και άλογα, όπως στα αρχαία χρόνια, ή να  τα εγκαταλείψουν όλα και να γίνουν κυνηγοί-συλλέκτες. Τελικά, όσοι απομείνουμε, θα οδηγηθούμε πίσω στο στάδιο του κυνηγού-συλλέκτη.  Αλλά ούτε εκεί θα επιβιώσουμε, γιατί το περιβάλλον-μας δεν είναι τέτοιο που να  μπορεί να συντηρήσει κυνηγούς-συλλέκτες πλέον. Κοιτάξτε γύρω-σας τη χώρα-μας,  πώς έχει γίνει μετά από αιώνες γεωργικής και κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.  Αυτοί οι λόφοι με τις ξερολιθιές στη νότια Ελλάδα, στα αρχαία χρόνια ήσαν  κατάφυτοι. Το γνωρίζουμε γιατί τα αρχαία κείμενα μιλούν για ζώα όπως  αγριόχοιρους, αρκούδες, λιοντάρια, κ.ά., που δεν θα μπορούσαν να ζήσουν στο  σημερινό περιβάλλον γιατί δεν θα είχαν να κυνηγήσουν τίποτα. Τώρα, βλέπετε ζώα  για κυνήγι πουθενά; Μπορεί ίσως σε καμιά ραχούλα στην Πίνδο, όμως πόσοι  μπορούμε να πάμε να ζήσουμε στην Πίνδο, και για πόσους υπάρχει αρκετό κυνήγι;  Και με τί θα κυνηγάμε; Οι σφαίρες σε λίγο θα μας τελειώσουν — είπαμε, τεχνολογία  γιοκ! — άρα στις πέτρες και στα τόξα θα καταλήξουμε, και στα αυτοσχέδια αγκίστρια για να τρώμε και κανα ψάρι, με τη βιταμίνη που κάνει καλό στα μάτια. Υπόψη οτι η ιδέα να εφαρμοστεί ο αναρχισμός σε τοπικό μόνο επίπεδο και όχι παγκόσμιο, π.χ. μόνο στην Ελλάδα, κρίνεται επιεικώς ηλίθια. Λίγο καιρό αφότου καταργήσουμε τις δομές όπως την αστυνομία και το στρατό στη χώρα-μας, και γίνουμε χώρα άναρχη, οι “φίλοι” και “σύμμαχοι” εξ ανατολών θα εισβάλλουν με το στρατό-τους — τον οποίο, αντίθετα μ’ εμάς τις διάνοιες, δεν θα έχουν διαλύσει — με το πιο γελοίο πρόσχημα: π.χ. της προστασίας των Ισλαμικών μειονοτήτων. Στη συνέχεια θα υποστούμε τους δικούς-τους κανόνες, που σήμερα περιλαμβάνουν λόγου χάρη μια όλο και αυξανόμενη τάση για επιβολή της μαντήλας στις γυναίκες (για να μη νταλκαδιάζονται οι άντρες, ντε!) την επιβολή ενός πολύ πιο στυγνού αστυνομικού κράτους από το δικό-μας, την καταστολή και απαγόρευση της σκέψης που διαφοροποιείται από αυτήν που         θεωρείται “πρέπουσα”, και άλλα τέτοια διασκεδαστικά.  Αν έχετε κι άλλες παρόμοιες ιδέες για το πώς μπορεί να εφαρμοστεί η αναρχία, έχω  μια παράκληση: πάρτε το κουβαδάκι-σας και παίξτε παραπέρα. Λοιπόν; Δεν θα είναι αυτή η κατάληξη; Αν όχι, γιατί; Μήπως το αναρχικό-μας  μέλλον διαγράφεται λαμπρό και είμαι εγώ ο νυχτωμένος; Ευχαρίστως ν’ ακούσω  τη γνώμη-σας. Πρώτα όμως θα ολοκληρώσετε ακούγοντας τη δική-μου, γιατί δεν  τελείωσα ακόμη. Σε ότι ακολουθεί, παραθέτω παραδείγματα που αποτελούν ενδείξεις  (σαν κι αυτές που ζητάει ο Τσόμσκι) για την παρατήρηση οτι όλα τα πολύπλοκα  συστήματα, όπως μια ανθρώπινη κοινωνία δισεκατομμυρίων ατόμων, απαιτούν  δομές. Όσο πιο πολυάριθμα τα μέλη του συστήματος, τόσο πιο πολύπλοκες οι δομές.  Και αντιστρόφως: συστήματα με πολυάριθμα μέλη και χωρίς δομές δεν υπάρχουν.  Πάμε να δούμε τα παραδείγματα.

Η αναγκαιότητα των δομών, σε εικόνες

Ο όρος “πολύπολοκο σύστημα” (“complex system”) είναι ένας επιστημονικός όρος,  τον οποίο δεν πρόκειται να αναλύσω εδώ, αλλά θα γίνει κατανοητός σε όποιον  δεν είναι εξοικειωμένος μαζί-του μέσω των παραδειγμάτων που παραθέτω. Πρώτα-πρώτα ας δούμε πάλι τί λέει ο Τσόμσκι σχετικά με τα πολύπλοκα συστήματα  (ίδια πηγή όπως πριν): “Τείνω να συμφωνώ στο οτι ο αναρχισμός είναι ανοργάνωτος και ουτοπικός, αν και καθόλου περισσότερο από τα ανόητα δόγματα του νεοφιλελευθερισμού, του Μαρξισμού-Λενινισμού, και άλλων ιδεολογιών που έχουν συγκινήσει τους ισχυρούς και τους διανοητές–υπηρέτες-τους διαχρονικά [...]. Ο λόγος γι’ αυτή τη γενική ανοργανωσιά και τη νοηματική ασάφεια [του αναρχισμού — Χ.Φ.] βρίσκεται στο οτι δεν καταλαβαίνουμε πολύ καλά τα πολύπλοκα συστήματα, όπως τις κοινωνίες των ανθρώπων· κ’ έχουμε μόνο κάποιες διαισθήσεις περιορισμένης ισχύος για το πώς θα ’πρεπε να διαμορφωθούν και να χτιστούν.” Λοιπόν, παρόλο που σωστά λέει ο Τσόμσκι οτι δεν καταλαβαίνουμε πολύ καλά  (ακόμα) τους νόμους που διέπουν τα πολύπλοκα συστήματα, εντούτοις μπορούμε  να δούμε διάφορα παραδείγματα τέτοιων συστημάτων και να πάρουμε μια ιδέα  για το πώς οργανώνονται. Ξεκινάω από την αστρονομία. Ένας γαλαξίας είναι ένα πολύπλοκο σύστημα. Τα μέλη-του είναι αστέρια, διαστρική  σκόνη, και άλλα συστατικά (πλανήτες, κομήτες, αστεροειδείς, και άλλα διάφορα).  Υπάρχουν γαλαξίες απλοί, με λίγα άστρα (μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια), όπως  και γαλαξίες τεράστιοι, με τρισεκατομμύρια άστρα. (Ο δικός-μας, μεσαίου μεγέθους,  έχει περί τα 200 δισεκατομμύρια.)

Το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου (Small Magellanic Cloud, credit: NASA/ESA/HST)		Ο γαλαξίας M51, ή αλλιώς: Whirlpool galaxy (Credit: NASA/Hubble Heritage Team)

Η εικόνα στ’ αριστερά δείχνει το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου, έναν μικρό (“νάνο”)  γαλαξία, συνοδό του δικού-μας, σε απόσταση περίπου 200.000 ετών φωτός από  μας. Όπως βλέπετε, είναι ανώμαλος. Όχι σεξουαλικά. Δομικά είναι ανώμαλος, και  πράγματι, το “ανώμαλος” αποτελεί αστρονομικό όρο, που εκχωρείται σε γαλαξίες χωρίς  δομή, κατά κανόνα μικρούς, όπως το Μικρό Νέφος. Κοιτάξτε τώρα το γαλαξία Μ51 της εικόνας στα δεξιά, πιο γνωστό ως Γαλαξία Δίνη.  Πρόκειται για “σπειροειδή” γαλαξία, περίπου 23.000.000 έτη φωτός μακριά-μας, γεμάτο  δομές (κάθε άλλο παρά “ανώμαλο” δηλαδή) από διαστρική σκόνη (σκοτεινοί   σπειροειδείς σχηματισμοί) κ’ ένα λαμπρό πυρήνα στο κέντρο, αποτελούμενο από   δισεκατομμύρια άστρα. Δεν είναι από τους μεγαλύτερους γαλαξίες (περίπου στο  ήμισυ του δικού-μας σε μάζα), αλλά είναι ακετά μεγάλος ώστε να παρουσιάζει τις  τυπικές δομές των σπειροειδών γαλαξιών. Βέβαια υπάρχει κ’ ένα ποσοστό 10-15% μεγάλων και γερασμένων γαλαξιών που δεν  είναι σπειροειδείς, αλλά ελλειπτικοί. Όμως άλλο ελλειπτικός, κι άλλο άναρχος  (ανώμαλος). Οι ελλειπτικοί γαλαξίες έχουν ένα συγκεκριμένο σχήμα (ελλειψοειδούς,  ή σφαίρας), έχουν πυρήνα, και δομές όπως αυτές που περιγράφονται αμέσως παρακάτω   (σφαιρωτά σμήνη αστέρων). Καμία σχέση με τους ανώμαλους, όπως το Μικρό Νέφος. Αυτό το μοτίβο, με μικρό–αδόμητο σύστημα, συγκρινόμενο με μεγάλο–δομημένο  σύστημα, θα το δούμε ξανά και ξανά στη φύση. (Και μην κάνετε κανένα συσχετισμό  με αριστερά–δεξιά, τυχαία τις διαρρύθμισα έτσι τις φωτογραφίες στη σελίδα!) Κοιτάξτε τί βλέπουμε αν ζουμάρουμε μέσα στις δομές που αποτελούν ένα γαλαξία.  Εκεί βρίσκουμε τα αστρικά σμήνη, δηλαδή ομάδες αστέρων, μερικές μικρές, άλλες  μεγάλες.

Μ45, οι Πλειάδες, ή Πούλια (The Pleiades, credit: NASA/ESA/HST)		M80, σφαιρωτό σμήνος στον Σκορπιό (Globular cluster M80, in Scorpio, credit: STScl/NASA/ESA)

Η εικόνα αριστερά δείχνει το “ανοιχτό σμήνος” M45, τις Πλειάδες, κοινώς Πούλια.  (Καμία σχέση με τον Αυγερινό, δηλ. τον πλανήτη Αφροδίτη· μόνο κάποια τραγούδια  λένε «η Πούλια κι ο Αυγερινός» εξ ου και η σύγχυση.) Είναι μια ομάδα περίπου 2.500  νεαρών αστέρων, 325 έτη φωτός μακριά από μας, στον αστερισμό του Ταύρου.  Λέμε “νεαρών αστέρων” γιατί έχουν ηλικία “μόνο” 100 εκατομμυρίων ετών.  (Για σύγκριση, ο Ήλιος έχει ηλικία 5 δισεκατομμύρια έτη.) Όλα τα αστέρια, έτσι είναι  λίγο μετά τη δημιουργία-τους: τυλιγμένα στη διαστρική σκόνη απ’ την οποία  δημιουργήθηκαν, στα “γεννοφάσκια-τους”. Κι ο δικός-μας Ήλιος σ’ ένα  παρόμοιο σμήνος αστέρων δημιουργήθηκε, και τ’ αδέλφια-του είναι ο Σείριος και  το άλφα του Κενταύρου, μεταξύ άλλων. Μόνο που όσο περνά ο καιρός  (τα δισεκατομμύρια χρόνια δηλαδή) σκορπάνε τ’ αδέλφια και χάνεται η σκόνη,  κ’ έτσι μοιάζουν με απομονωμένα αστέρια. Με το γυμνό μάτι φαίνονται γύρω στα εφτά  άστρα στις Πλειάδες, γιαυτό και οι αρχαίοι Έλληνες τους έδωσαν τα ονόματα επτά  αδελφών της μυθολογίας: Αλκυόνη, Ηλέκτρα, Κελαινώ, Μαία, Μερόπη, Στερόπη,  και Ταϋγέτη, όλες κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης, των οποίων τα ονόματα έχουν  δοθεί επίσης σε δύο αστέρια του σμήνους. Όπως βλέπετε, δεν υπάρχει δομή σε τέτοια  ανοιχτά σμήνη, τα άστρα μοιάζουν άναρχα, “ατάκτως ερριμμένα”, και πράγματι έτσι  είναι. (Οι μπλε κύκλοι είναι μορφώματα του φωτογραφικού φιλμ.) Δείτε τώρα και το “σφαιρωτό σμήνος” M80, στον αστερισμό του Σκορπιού, σε απόσταση 32.000 ετών φωτός μακριά-μας. Παρά την απόστασή του, είναι τμήμα του γαλαξία-μας.  Τέτοια σφαιρωτά σμήνη, που λέγονται έτσι για προφανείς λόγους, είναι διάσπαρτα σε  μια μεγάλη σφαίρα που περικλείει το δίσκο του γαλαξία, και αποτελούνται από   εκατοντάδες χιλιάδες “γερασμένα” άστρα. (Το κοκκινωπό χρώμα στα άστρα δείχνει  μεγάλη ηλικία, ενώ το γαλαζωπό νεαρή· ο Ήλιος-μας, στη μέση της ηλικίας-του, είναι  κιτρινωπός αν τον δούμε από μακριά — γιατί από κοντά μας στραβώνει και μοιάζει  κατάλευκος.) Βλέπουμε οτι τα σφαιρωτά σμήνη, με μεγάλο αριθμό άστρων,  παρουσιάζουν ξεκάθαρη δομή με πυρήνα στο κέντρο, και ολοένα αραιότερη διασπορά  αστέρων προς τα έξω. Όμως και σ’ ένα απομονωμένο άστρο αν εστιάσουμε, πάλι θα δούμε το ίδιο μοτίβο.

Διαστρική σκόνη (από το νεφέλωμα η Carina, ορατό από το νότιο ημισφαίριο: STScl/NASA)		Ο Ήλιος-μας, συμπυκνωμένη μεγάλη ποσότητα διαστρικής σκόνης (τεχνητή εικόνα, πρ. Celestia)

Αριστερά βλέπουμε διαστρική σκόνη, δηλαδή σκόνη η οποία υπάρχει διάχυτη στο  γαλαξία μεταξύ των άστρων, και όταν είναι αραιή είναι αόρατη. Όταν όμως τυχαίνει  να είναι λίγο πυκνότερη και να φωτίζεται από κοντινά άστρα, τότε φαίνεται, όπως στη  φωτογραφία, που είναι μια λεπτομέρεια από το τεράστιο φωτεινό νεφέλωμα κοντά στο  άστρο ήτα του αστερισμού Καρίνα (ορατού μόνο από το νότιο ημισφαίριο της Γης).  Τώρα,όταν η σκόνη πυκνώνει πολύ (τυχαία, όπως πυκνώνουν τα σύννεφα),τότε αρχίζει και “καταρρέει” κάτω από το ίδιο-της το βάρος· συμπυκνώνεται δηλαδή, και στα σημεία  με τη μεγαλύτερη συσσώρευση αρχίζουν οι πυρηνικές αντιδράσεις, δημιουργώντας  δυνάμεις που αντιστέκονται στην περαιτέρω κατάρρευση λόγω βαρύτητας.  Εκείνα τα σημεία, με τις πυρηνικές αντιδράσεις, είναι τα σημεία όπου γεννιούνται νέα  άστρα. Μετά από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια η σκόνη που δεν κατακάθισε  στο άστρο και τους ενδεχόμενους πλανήτες διασκορπίζεται, το σύστημα ξεκαθαρίζει,  κ’ έχουμε άστρα που μοιάζουν μοναχικά, όπως ο Ήλιος-μας (δεξιά, τεχνητή εικόνα  φτιαγμένη από το πρόγραμμα Celestia). Πάλι βλέπουμε λοιπόν πως ένα “πολύπλοκο  σύστημα” σε αραιή κατάσταση είναι άναρχο, χωρίς δομές· σε πυκνή κατάσταση όμως  παρουσιάζει δομές. (Ο Ήλιος δεν είναι απλώς μια μπάλα από υδρογονοβόμβες που  εκρήγνυνται· έχει πολλαπλές εσωτερικές δομές, όπως άλλωστε και κάθε άλλο άστρο.) Να ζουμάρουμε μια τελευταία φορά για τα αστρονομικά παραδείγματα; Πάμε σε μικρή  απόσταση από τον πλανήτη-μας, τόσο που μπαίνουμε στα χωράφια της μετεωρολογίας.

Αραιά σύννεφα, όπως φαίνονται από δορυφόρο		Βροντή κι αντάρα (κυκλώνας), από δορυφόρο

Αριστερά βλέπουμε συνηθισμένη κατάσταση με αραιά σύννεφα καλοκαιρίας, όπως  φαίνονται από δορυφόρο σε τροχιά γύρω απ’ τη Γη: τα σύννεφα είναι φίρδην-μίγδην. Δεξιά βλέπουμε τεράστια συγκέντρωση (πυκνότητα) νεφών, που έχουν δημιουργήσει κυκλώνα. Η ομοιότητα με γαλαξία είναι εμφανής: υπάρχει “πυρήνας” (το “μάτι του  κυκλώνα” που λέμε), και σπειροειδής δομή γύρω απ’ τον πυρήνα. Εντάξει, τέλος με τα επουράνια παραδείγματα, πάμε τώρα στα επίγεια. Και μάλιστα  σε μεγάλο βάθος, σε μεγέθυνση χιλιάδων φορών κάποιων βιολογικών υπάρξεων.

Άνω: βακτήρια του είδους Escherichia coli (credit: U.S. National Institutes of Health) Κάτω: διάγραμμα δομής βακτηρίου		Άνω: ευκαρυωτικό κύτταρο (παραμήκιο) (credit: GNU license) Κάτω: διάγραμμα δομής ευκαρυωτικού κυττάρου

Αριστερά βλέπουμε ένα βακτήριο. Στη φωτογραφία είναι άτομα ενός συγκεκριμένου  βακτήριου, του είδους Escherichia coli, όπου εκείνο που φαίνεται ολόκληρο έχει  μήκος 2 μm (2 χιλιοστά του χιλιοστού). Στο διάγραμμα από κάτω βλέπουμε τη δομή  των βακτηρίων γενικά, η οποία είναι σχετικά απλή (ιδίως συγκρινόμενη με τη δομή  των ευκαρυωτικών κυττάρων, για τα οποία αμέσως παρακάτω). Τα βακτήρια, που  λέγονται και προκαρυωτικά κύτταρα (δηλαδή κύτταρα που προϋπήρχαν εκείνων που  έχουν κάρυον, ή καρύδι, ήτοι πυρήνα, δηλ. σαν εκείνο στα δεξιά) είναι τα πρώτα κύτταρα  που εμφανίστηκαν στη Γη. Βέβαια και πριν να φτάσουμε στην οργάνωση των βακτηρίων,  η ζωή θα πρέπει να υπήρξε με ακόμα πιο απλή μορφή, αλλά τίποτα δεν έχει μείνει  (σαν απολίθωμα) από τα προγενέστερα στάδια. Επί 2 δισεκατομμύρια χρόνια δεν υπήρχε  καμία άλλη μορφή ζωής στη Γη εκτός από τα απλά και μικροσκοπικά (αόρατα βέβαια στο  μάτι) βακτήρια. Μετά, έγινε κάτι. Στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών, τα βακτήρια άλλαζαν  σιγά-σιγά τη σύσταση της ατμόσφαιρας της Γης, κάνοντάς την πιο περιεκτική σε οξυγόνο. Με περισσότερο οξυγόνο, έγινε δυνατή η εμφάνιση μεγαλύτερων κυττάρων  (βακτηρίων ακόμα), που σαν μεγαλύτερα σε όγκο χρειάζονταν το παραπάνω οξυγόνο για  το μεταβολισμό-τους. Κάποτε, κάποια απ’ αυτά τα μεγάλα βακτήρια “κατάπιαν”  μικρότερα, αλλά δεν τα “χώνεψαν”· τα κράτησαν μέσα το σώμα-τους· κι αυτό  βοήθησε τα μεγάλα βακτήρια, γιατί τα μικρά μέσα-τους έγιναν τα εργοστάσια  παραγωγής ενέργειας για τα μεγάλα. Στο διάγραμμα στα δεξιά βλέπετε το μεγάλο  κύτταρο· και στο εσωτερικό-του, εκείνα τα μπλε με το κίτρινο σκουληκάκι μέσα-τους  είναι αυτά τα μικρότερα βακτήρια, που τα λέμε μιτοχόνδρια. Το “σκουληκάκι”  είναι το DNA του μιτοχόνδριου. Χάρη στα μιτοχόνδρια των κυττάρων-μας κινούμαστε  κ’ εμείς, κι όλα τα ζώα. (Τα φυτά συνήθως δεν έχουν μιτοχόνδρια αλλά χλωροπλάστες.)  Έχει όμως κι ένα σωρό άλλα οργανίδια ένα ευκαρυωτικό κύτταρο (δηλαδή το “έχον  κάρυον”), συμπεριλαμβανομένου κι ενός πυρήνα. Αυτός ο πυρήνας περικλείει το  DNA που λίγο-πολύ καθορίζει το με τί μοιάζετε, κ’ είναι μισό απ’ το μπαμπά και  μισό απ’ τη μαμά-σας. (Το άλλο, το DNA των μιτοχονδρίων, είναι αποκλειστικά απ’ τη  μαμά-σας.) Τέλος πάντων να μην τα πολυλογούμε, τα ευκαρυωτικά κύτταρα στα δεξιά είναι πολύ  πιο μεγάλα, και πολύ πιο πολύπλοκα από τα προκαρυωτικά, τα βακτήρια.  Το παραμήκιο, π.χ., που βλέπουμε στη φωτογραφία πάνω-δεξιά, μπορεί να φτάσει  και τα 350 μm, ή 0,35 του χιλιοστού, που σημαίνει οτι μπορεί να γίνει ορατό και με  γυμνό μάτι. Γενικά ένα ευκαρυωτικό κύτταρο μπορεί να είναι και 1000 φορές  μεγαλύτερο από ένα βακτήριο. Το μοτίβο κ’ εδώ είναι το ίδιο: το πιο μεγάλο είδος κυττάρου είναι και σαφώς πιο  πολύπλοκο στη δομή-του. Αν είχαν επιζήσει και μορφές ζωής προ των βακτηρίων, τότε θα  βλέπαμε μια ακόμα πιο άναρχη οργάνωση, με ελάχιστη έως καθόλου δομή. Σημειώστε  οτι τα κύτταρα είναι “πολύπλοκα συστήματα” με την έννοια οτι αποτελούνται από  βιολογικά μόρια· αυτά είναι τα βασικά δομικά υλικά του συστήματος του κυττάρου,  τα μόρια, όπως τα βασικά δομικά υλικά ενός γαλαξία είναι τα άστρα. Μεγαλώνουμε τώρα το οπτικό πεδίο για να παρατηρήσουμε κάποια είδη ζώων. Λέτε  να συνεχίζεται κι εκεί το ίδιο μοτίβο; Βρε λέτε;;;

Ποριφόρο (σπόγγος)		Σπονδυλωτό (κάτοχος του παραδίπλα σπόγγου)

Αριστερά, ένα από τα απλούστερα είδη ζώων: ο σπόγγος (το σφουγγάρι). Τα ξέρετε τα  σφουγγάρια της κουζίνας, έτσι; Καμία σχέση. Εκείνα είναι πλαστικά. Αλλά πριν  επινοηθούν τα πλαστικά, όλα τα σφουγγάρια — από τα αρχαία χρόνια — ήσαν φυσικά, σαν κι αυτά που έχουν στα φαρμακεία για τα μωρά (και στη Μύκονο για τους  τουρίστες), και τα “ψαρεύανε” στην Κάλυμνο και αλλού. Όμως αυτό που λέμε  σφουγγάρι δεν είναι το ζώο, είναι το “σπίτι-του”. Το ζώο, ο σπόγγος, είναι από τους  πιο αναρχικούς οργανισμούς που μπορείτε να συναντήσετε στο ζωικό βασίλειο.  Αποτελείται ουσιαστικά από μεμονωμένα κύτταρα που ζουν και κινούνται σχετικά  αυτόνομα μέσα στο “σπίτι-τους”, το σφουγγάρι. Είναι μια ουσία ο σπόγγος, δεν έχει  καν σώμα. Εννοείται οτι μετά βίας έχει κάποια δομή: ούτε μυς, ούτε όργανα, ούτε καν   νεύρα, που έχουν όλα τα άλλα ζώα (δηλαδή όταν κόβετε ένα σπόγγο δεν αισθάνεται  τίποτα, γιατί δεν μπορεί να αισθανθεί). Τα κύτταρά του είναι διαφόρων τύπων, αλλά δεν  σχηματίζουν ιστούς (ή μάλλον σχηματίζουν την πιο αμυδρή ιδέα ιστού). Σημειώστε οτι  δεν υπάρχει ένα είδος μόνο, αλλά περί τα 5.000 είδη σπόγγων. Και δεν θα σας  εξέπλησσε καθόλου αν μαθαίνατε οτι οι σπόγγοι εμφανίστηκαν νωρίς-νωρίς στον  πλανήτη-μας, ήσαν από τα πρώτα και απλούστερα ζώα. Με τον καιρό όμως τα ζώα εξελίχθηκαν περισσότερο. Δεν είναι οτι μεγάλωσαν  (υπάρχουν ζώα πολύ μικρότερα από ένα σπόγγο), αλλά οτι άρχισαν να εκτελούν πιο  πολύπλοκες λειτουργίες. Π.χ., τα περισσότερα ζώα κινούνται από μόνα-τους,  και η κίνηση συνεπάγεται συνήθως ορισμένα χαρακτηριστικά (σχήμα σώματος,  ίσως πτερύγια, ίσως πόδια, ίσως φτερά, συνήθως μάτια, κλπ). Όσο πιο πολλές  “συμπεριφορές” έχει ένα ζώο, κατά κανόνα τόσο πιο πολύπλοκο είναι το σώμα-του.  Δεν σημαίνει αυτό οτι όσο περνούσαν τα εκατομμύρια χρόνια τόσο πιο πολύπλοκα  γίνονταν τα ζώα, αλλά οτι “εξερευνούσαν” (καθώς εξελίσσονταν) όλο και διαφορετικά  περιβάλλοντα. Η εικόνα δεξιά δείχνει ένα γνωστό είδος ζώου, αρκετά μπανάλ ως προς  τα βιολογικά χαρακτηριστικά-του, αλλά ικανό να γράψει το παρόν κείμενο.  Κανονικά έπρεπε να βάλω εκεί ένα ζώο με πιο πολύπλοκη δομή, όπως  π.χ. μια ταραντούλα, αλλά δεν με έπαιρνε ο χώρος (οριζόντια) για να φανεί όλη  η εκπληκτική δομή της ταραντούλας, οπότε κατέληξα να βάλω τα μούτρα-μου.  Τέλος πάντων, το πλεονέκτημα είναι οτι γνωρίζετε πολύ καλά τη δομή του παραπάνω  κιτρινο-μπλέ ζώου: έχει σκελετό, εσωτερικά όργανα, εξωτερικά μέρη (άκρα, κεφάλι),  κυκλοφοριακό σύστημα, πεπτικό σύστημα, αναπνευστικό σύστημα, ενδοκρινικό  σύστημα... είναι πολύπλοκο με λίγα λόγια. Ε, ας πούμε. Σίγουρα πιο πολύπλοκο από  σπόγγο. Τώρα, μπορεί ν’ αναρωτιέστε, με ποια έννοια είναι τα ζώα “πολύπλοκα συστήματα”;  Εντάξει, οι γαλαξίες αποτελούνται από άστρα· τα κύτταρα από μόρια· τα ζώα από  τί αποτελούνται; Μα από κύτταρα. Σε ζώα όπως οι σπόγγοι, τα κύτταρά τους μετά  βίας σχηματίζουν οτιδήποτε. Σε ζώα όπως τα σπονδυλωτά (εμάς, π.χ.), τα αρθρόποδα  (τέτοια είναι οι αράχνες), και άλλα πολλά, τα κύτταρά τους σχηματίζουν πολύπλοκες  δομές. Τέλος ερχόμαστε και στα είδη πολύπλοκων συστημάτων από τον κόσμο της βιολογίας  που αντιστοιχούν ακριβώς στο θέμα-μας: τις κοινωνίες ζώων. Και οι άνθρωποι, φυσικά, ζώα λογαριάζονται από βιολογική σκοπιά, και η κοινωνία-τους είναι “κοινωνία ζώων”.  (Βέβαια μερικοί από μας εκτός από βιολογικά είμαστε “ζώα” και μεταφορικά, αλλά ας το  αντιπαρέλθουμε αυτό.) Δεν θα εξετάσουμε όμως ανθρώπινες κοινωνίες εδώ, γιατί  είδαμε τη δομική εξέλιξή τους (επιφανειακά έστω) από κυνηγούς-συλλέκτες στη  σημερινή κατάσταση στην εισαγωγή. Ας δούμε παραδείγματα κι από άλλα είδη κοινωνιών.

Σφήκες (copyright free)		Μυρμήγκια (credit: GNU license)

Αριστερά, προσοχή, σφήκες. Υπάρχουν διάφορα είδη σφηκών, και κάθε είδος  σχηματίζει μια κοινωνία με σφηκοφωλιά, όπου ο αριθμός των ατόμων της κοινωνίας  είναι σχετικά σταθερός. Αυτό δεν σημαίνει οτι είναι πάντα — λόγου χάρη — 317 σφήκες , αλλά είναι ας πούμε “γύρω στις 300” — μπορεί 280, μπορεί 320, κλπ. Άλλο είδος  σφήκας κάνει κοινωνίες με άλλον περίπου-αριθμό ατόμων. Υπάρχουν είδη σφηκών  με κοινωνίες χιλιάδων ατόμων, όπως οι γνωστές-μας κιτρινόμαυρες (μοιάζουν με  αυτές της φωτογραφίας), αλλά και είδη με ολιγάριθμες κοινωνίες, ας πούμε με καμιά  δεκαριά άτομα. Υπάρχουν ακόμα και σφήκες που ζουν μοναχικές.  Τώρα, οι κοινωνίες σφηκών παρουσιάζουν κάποια οργάνωση, αλλά αυτή κατά κανόνα  είναι απλή. Και όσο πιο ολιγάριθμη η κοινωνία, τόσο πιο απλή η δομή-της. Υπάρχει  πάντα μία βασίλισσα, που παράγει τη νέα γενιά, στείρες εργάτριες, και αρσενικοί  κηφήνες, που τους παράγει η βασίλισσα λίγο πριν δημιουργήσει τη νέα γενιά.  (Δεν κάνει “σεξ με τα παιδιά-της” βέβαια, πάει και βρίσκει κηφήνες άλλων κοινωνιών  του ίδιου είδους· αλλιώς δεν θα γινόταν εμπλουτισμός των γονιδίων του είδους.) Δεξιά, μυρμήγκια. Ξαδέλφια των σφηκών, που δίκαια νομίζω ονομάζονται “οι άνθρωποι στον κόσμο των εντόμων”. Όπως και οι σφήκες, κάθε είδος δημιουργεί  κοινωνίες με πάνω-κάτω τον ίδιο αριθμό ατόμων. Η διαφορά είναι οτι τα μυρμήγκια  κάνουν πολύ πιο πολυάριθμες κοινωνίες. Σε κάποια είδη φτάνουν τα εκατομμύρια άτομα  ανά μυρμηγκοφωλιά. Είδη με ολιγάριθμες κοινωνίες είναι σπανιώτατα, ενώ είδη με  μοναχικά μυρμήγκια δεν έχω ακούσει να υπάρχουν. (Υπάρχουν τα μοναχικά λεγόμενα  “βελούδινα μυρμήγκια”, π.χ. στη Ρωσία και Νότιο Αφρική, αλλά δεν πρόκειται για  μυρμήγκια, αλλά για σφήκες χωρίς φτερά.) Ως προς το θέμα που μας απασχολεί,  ουσιαστικές διαφορές μεταξύ σφηκών και μυρμηγκιών δεν υπάρχουν, απλώς επειδή  οι κοινωνίες των μυρμηγκιών είναι κατά κανόνα πολυαριθμότερες, εμφανίζουν και  μεγαλύτερη οργάνωση. Υπάρχουν μυρμήγκια-στρατιώτες, που ο μόνος-τους ρόλος  είναι αυτό που κάνουν οι στρατιώτες, να υπερασπίζονται δηλαδή τη  μυρμηγκοφωλιά από τον “εχθρό”. Υπάρχουν μυρμήγκια-κυνηγοί, που βγαίνουν  από τη φωλιά και ψάχνουν για τροφή σε μεγάλες εκτάσεις, και  μυρμήγκια-γεωργοί (όχι σε όλα, σε κάποια είδη), που καλλιεργούν ένα μύκητα  (του γένους Leucoagaricus), τον οποίο τρώνε όλα τα μέλη της κοινωνίας.  Μάλιστα μεταξύ των γεωργών υπάρχουν υπο-ειδικότητες, όπου άλλα μυρμήγκια πάνε  και κόβουν κομματάκια φύλλων με τα οποία ταΐζουν το μύκητα (δηλαδή ο μύκητας  αναπτύσσεται πάνω στα φύλλα αυτά), άλλα τον ποτίζουν, κ.ο.κ. Αν διαπιστώσουν  οτι κάποιο είδος φύλλων είναι τοξικό και καταστρέφει το μύκητα, τότε σταματούν  να φέρνουν αυτού του είδους τα φύλλα!  Υπάρχουν και μυρμήγκια-κτηνοτρόφοι: διατηρούν μελίγκρα (τα μικροσκοπικά πράσινα  νωθρά ζουζούνια που καμιά φορά καλύπτουν εντελώς τα μπουμπούκια και τα τρυφερά  φύλλα), την οποία αρμέγουν στην κυριολεξία, πίνοντας το χυμό σαν μέλι που τις  κάνουν να εκκρίνουν ζουπώντας-τις· επίσης προστατεύουν τα κοπάδια-τους από τον  “κακό λύκο”, τις πασχαλίτσες δηλαδή, που δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στο χυμό της  μελίγκρας (μόνο που δεν την αρμέγουν, την τρώνε). Μάλιστα, όπως εμείς έχουμε  δημιουργήσει ιδιαίτερα είδη προβάτων, παχιά, με μακρύ μαλλί, κλπ., μέσω επιλογής,  έτσι και τα μυρμήγκια έχουν δημιουργήσει άτομα μελίγκρας ιδιαίτερα παχιά,  περιεκτικά σε χυμό. Διαθέτουν ακόμα και “αγελάδες με κουδούνι”, δηλαδή  τρέφουν κάποια άλλα είδη εντόμων (πάλι για το χυμό-τους) τα οποία κάνουν έναν ήχο  με την κοιλιά-τους, που ακούν τα μυρμήγκια και τα εντοπίζουν! Φυσικά υπάρχει και  η βασίλισσα (περισσότερες από μια σε μερικά είδη), που δεν έχει δικαιοδοσία μονάρχη, είναι απλώς το όργανο αναπαραγωγής της κοινωνίας. Αστυνομία δεν υπάρχει,  γιατί δεν χρειάζεται: τα μυρμήγκια είναι μικροσκοπικές απλές μηχανές,  δεν διαθέτουν προσωπικότητα που να τα κάνει να παρανομούν πότε-πότε, κι αν κάτι  δεν πάει καλά στη μυρμηγκοφωλιά υπάρχουν οι “στρατιώτες” για να επιληφθούν του  θέματος.  Τη γραφή δεν την έχουν ανακαλύψει ακόμα τα μυρμήγκια, έχουν όμως ένα είδος  γλώσσας, όχι μέσω ήχων, αλλά μέσω χημικών ουσιών, τις φερομόνες, που τις  απλώνουν καθώς προχωρούν στο έδαφος, κ’ επιτρέπουν έτσι σε άλλα μυρμήγκια να  καταλάβουν από ποιο μέρος ήρθαν και πού πηγαίνουν. Η πιο σημαντική παρατήρηση για το θέμα-μας είναι οτι άναρχες μεγάλες μυρμηγκοφωλιές  δεν υπάρχουν. Υπάρχουν ή μικρές (μερικές εκατοσταριές ατόμων) με λίγη οργάνωση,  ή μεγαλύτερες με περισσότερη οργάνωση. Όσο πιο μεγάλη η κοινωνία τόσο πιο   πολλές δομές διαθέτει. Κάποιοι ερευνητές παρομοιάζουν μια κοινωνία μυρμηγκοφωλιάς  με έναν υπερ-οργανισμό, ένα ζώο δηλαδή, που διαθέτει “κύτταρα” (τα μυρμήγκια)  και “όργανα” (όπως αυτά που περιέγραψα παραπάνω: στρατιώτες, γεωργούς,  κτηνοτρόφους, το όργανο αναπαραγωγής που είναι η βασίλισσα, κλπ).  Αν το καλοσκεφτούμε, και η ανθρώπινη κοινωνία είναι ένας υπερ-οργανισμός:  ένα πολύπλοκο σύστημα δηλαδή με την εσωτερική δομή-του, του οποίου τα δομικά  υλικά είμαστε εμείς, οι άνθρωποι. Εμείς όμως συνηθίζουμε να βλέπουμε τον κόσμο  μέσα από το ατομικό-μας πρίσμα, και παρόλο που το γνωρίζουμε οτι είμαστε μέλη  ενός υπερ-οργανισμού, ενός πολύπλοκου συστήματος, τείνουμε να το παρακάμπτουμε  σαν σκέψη. Δεν ξέρω αν θα ’θελε κι άλλες ενδείξεις ο Τσόμσκι. Ελπίζω αυτές να φτάνουν.

Συμπέρασμα

Τα προηγούμενα όλα αποτελούν παραδείγματα πολύπλοκων συστημάτων που   αυτο-οργανώνονται,δηλαδή δημιουργούν από μόνα-τους οργάνωση καθώς μεγαλώνουν εξελισσόμενα στο χωροχρόνο. Μεγάλα συστήματα χωρίς οργάνωση δεν υπάρχουν.  Η κοινωνία των ανθρώπων είναι κι αυτή ένα τέτοιο πολύπλοκο σύστημα που  αυτο-οργανώθηκε. Δηλαδή η οργάνωσή-της δεν αποτελεί προϊόν της αρρωστημένης  φαντασίας κάποιων εγκεφάλων, αλλά μια υποχρεωτική ιδιότητα της εξελικτικής  διαδικασίας που υπέστη. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, δεν του κατέβηκε κάποια μέρα κάποιου στο κεφάλι η ιδέα “Εγώ θα γίνω βασιλιάς, για να καταδυναστεύω τους  υπηκόους-μου!” Οι ίδιοι οι μελλοντικοί υπήκοοι που ασχολούνταν όλο και περισσότερο  με τη γεωργία παραχωρούσαν, γενιά προς γενιά, όλο και περισσότερες εξουσίες στον  αρχηγό της φυλής, γιατί έτσι εξυπηρετούνταν τα γεωργικά συμφέροντά τους καλύτερα.  Ούτε ξύπνησε κάποια μέρα ένας ψυχασθενής και δημιούργησε τα Μ.Α.Τ. Απλούστατα,  κάποιοι Ρωμαίοι διοικητές διέθεσαν κάποιες μικρές αρχικά μονάδες στρατού για τη  φύλαξη της εσωτερικής τάξης, γιατί αλλιώς δεν γινόταν. Αυτές οι μονάδες, με την  πάροδο των αιώνων, εξελίχθηκαν στην αστυνομία.  Αυτό σημαίνει αυτο-οργάνωση: κανένας συγκεκριμένος νους δεν συλλαμβάνει την  ιδέα της δόμησης, αλλά από μόνο-του το πολύπλοκο σύστημα γίνεται... πιο πολύπλοκο. Άρα υπάρχουν δύο ενδεχόμενα: ή συνεχίζουμε να υπάρχουμε με τους αριθμούς που  έχουμε τώρα (δισεκατομμύρια ανθρώπων) και με τις δομές που υπάρχουν,  ή καταστρέφουμε τις δομές και συρρικνωνόμαστε σε κοινωνία μερικών χιλιάδων  ατόμων (σε όλο τον πλανήτη, υπόψη), με την οργάνωση του στάδιου του  κυνηγού-συλλέκτη. Αυτό βέβαια σημαίνει οτι εσύ, αγαπητέ αναγνώστη που τυχόν ασπάζεσαι την ιδέα της αναρχίας, είναι σχεδόν 100% βέβαιο οτι θα πεθάνεις από λιμό,   γιατί οι μόνοι που θα επιζήσουν θα είναι οι ελάχιστοι που έχουν γη, ζώα, και την  εμπειρία να ζήσουν απ’ αυτά χωρίς την παραμικρή τεχνολογία. Εσύ, για να διαβάζεις  το παρόν, μάλλον δεν τα έχεις αυτά. Όμως η αλήθεια, όπως εξήγησα στο κυρίως κείμενο, προμηνύει ένα ακόμα πιο  ζοφερό μέλλον. Επειδή μετά από αιώνες εκμετάλλευσης του φυσικού-μας περιβάλλοντος  το έχουμε καταστρέψει, και δεν έχει καμία σχέση πλέον με το περιβάλλον που  συντηρούσε κυνηγούς-συλλέκτες πριν από χιλιάδες χρόνια, η πρόβλεψή μου είναι  οτι ο αριθμός των κυνηγών-συλλεκτών που θα καταφέρουν να επιζήσουν θα είναι μηδαμινός. Δεν είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τί θα συμβεί στη συνέχεια. Μετά από μερικούς  αιώνες διαβίωσης σαν κυνηγοί-συλλέκτες, οι ελαχιστοτατότατοι απόγονοί μας,  έχοντας χάσει κάθε επαφή με τον προηγούμενο πολιτισμό (λόγω ανυπαρξίας τεχνολογίας  για να διατηρηθεί η γνώση σε βιβλία, κλπ), και γνωρίζοντας την ύπαρξή του  εξ όψεως μόνο, χάρη στα κουφάρια των άλλοτε κραταιών πόλεων,   θα “ξανα-ανακαλύψουν τον τροχό”, δηλαδή θα περάσουν πάλι σιγά-σιγά στο στάδιο  του γεωργού. Δεν θα έχουν τη γνώση, ή μάλλον, εννοώ τη σοφία τη δική-σας,  οτι αν ξαναγίνει πολύπλοκη η κοινωνία θα ξανα-υποστούν τα δεινά της  πολυπλοκότητας (αστυνομίες, κλπ), γιατί η λεπτομερής γνώση χρειάζεται  τεχνολογία για να διατηρηθεί. Οπότε, όπως κάθε πολύπλοκο σύστημα που μεγαλώνει,  θα ξανα-ανακαλύψουν τον τροχό, τις δομές δηλαδή. Φτου ξανά κι απ’ την αρχή.  Με άλλα λόγια, το πείραμα του αναρχισμού είναι νομοτελειακά βέβαιο οτι θα  καταλήξει σε μια τρύπα στο νερό· και μάλιστα τη μεγαλύτερη που θα έχει δημιουργήσει  ποτέ το ανθρώπινο πνεύμα Απαντώντας στον Τσόμσκι Εκτός από τη διατήρηση των δομών ως έχουν, και την ολοκληρωτική εξάλειψή τους,  υπάρχει και μια προφανής τρίτη εναλλακτική δυνατότητα: η μείωσή τους, που είναι  αυτό που εκείνοι που ονόμασα “σοφιστικέ αναρχικοί” — όπως ο Τσόμσκι —  προκρίνουν. Θα μπορούσε μήπως να ισχύσει αυτή η τρίτη δυνατότητα; Ελπίζω οτι τα διάφορα παραδείγματα που παρέθεσα προηγουμένως να κάνουν ξεκάθαρο  το οτι όλα εκείνα τα πολύπλοκα συστήματα είναι αυτο-οργανωμένα. Αν έχουν τις δομές  που έχουν, είναι γιατί χωρίς αυτές τις δομές δεν θα υπήρχαν. Απλούστατα, έγιναν έτσι,  με το βαθμό δόμησης που έχουν. Το ίδιο και για τη σημερινή ανθρώπινη κοινωνία, που είναι επίσης ένα αυτο-οργανωμένο  πολύπλοκο σύστημα. Αν έχει τις δομές που έχει, δεν είναι επειδή κάποιο άτομο —  κάποιο αρρωστημένο μυαλό — σκέφτηκε: «Βέβαια! Ας προσθέσουμε αυτό το είδος  δομής στην κοινωνία, και μετά κι αυτό επίσης!» Τίποτα τέτοιο. “Αυτο-οργάνωση”  σημαίνει οτι οι υπάρχουσες δομές είναι αναφυόμενες ιδιότητες του συστήματος, και  δημιουργήθηκαν από μόνες-τους. Δεν υπάρχει κανείς για να τον κατηγορήσουμε για την ύπαρξή τους. Τώρα, οι καλοπροαίρετοι τύποι σαν τον Τσόμσκι λένε τα εξής:  «[Τ]ο βάρος της απόδειξης εναπόκειται πάντοτε σ’ εκείνους που διατείνονται  οτι η εξουσία και η κυριαρχία είναι απαραίτητες. Εκείνοι πρέπει να αποδείξουν, με  ισχυρά επιχειρήματα, οτι το συμπέρασμα αυτό είναι σωστό.» Μα... δεν υπάρχει κανείς που «διατείνεται» οτιδήποτε σε ένα αυτο-οργανωμένο  πολύπλοκο σύστημα. Το σύστημα είναι έτσι που είναι όχι γιατί κάποιος διατείνεται οτι  έτσι πρέπει να είναι, ή οτι θα έπρεπε να έχει «τόσες» δομές (που φαίνονται  πολλές στον Τσόμσκι), αλλά γιατί το σύστημα εξελίχθηκε έτσι, μην ακούγοντας κανενός  τη γνώμη, γινόμενο έτσι από μόνο-του. Αντίθετα, ο Τσόμσκι και η σοφιστικέ παρέα-του είναι άτομα, άνθρωποι που  διατείνονται οτι θα έπρεπε να υπάρχουν λιγότερες δομές. Μ’ άλλα λόγια,  διατείνονται οτι το σύστημα κακώς εξελίχθηκε όπως εξελίχθηκε, κι οτι μπορεί να υπάρξει και με απλούστερη δόμηση. Διορθώστε-με αν σφάλλω, αλλά εγώ βλέπω μόνο μια πλευρά που όντως διατείνεται  κάτι: την πλευρά των Τσομσκικών σοφιστικέ αναρχικών. Η άλλη πλευρά, δηλαδή το ίδιο  το πολύπλοκο σύστημα, δεν κάνει κανέναν ισχυρισμό, απλά είναι. Εγώ για  παράδειγμα, δεν παίρνω κανενός το μέρος. Απλώς παρατηρώ ένα πολύπλοκο σύστημα  που φαίνεται να συνεχίζει να υπάρχει έτσι όπως είναι (παρ’ όλα τα βάσανα που μας δίνει)  από τη μια μεριά· κι από την άλλη μεριά βλέπω κάποιους ανθρώπους, εκείνους που  ονομάζω “σοφιστικέ αναρχικούς”, που είναι εκείνοι που στην πραγματικότητα  διατείνονται κάτι («Λιγότερες δομές αρκούν!»). Και όποιος ισχυρίζεται κάτι, εκείνος  είναι που πάνω-του εναπόκειται το βάρος της απόδειξης.  Αυτό που βλέπω εγώ είναι οτι ο Τσόμσκι προσπαθεί να μεταφέρει το βάρος της  απόδειξης από τους ώμους-του στους ώμους κάποιων ανύπαρκτων οντοτήτων,  γιατί κανείς πραγματικά δεν χρειάζεται να υπερασπιστεί ένα πολύπλοκο σύστημα που  εξελίχθηκε από μόνο-του ώστε να είναι όπως είναι. (Αν όντως υπάρχουν υπερασπιστές, είναι ανόητοι· θα έκαναν χάρη σε όλους-μας αν το βούλωναν το ρημάδι.) Η παραπάνω παρατήρηση, φυσικά, δεν σημαίνει οτι ο Τσόμσκι κάνει λάθος. Απλά λέει οτι ο Τσόμσκι είναι εκείνος που φέρει το βάρος της απόδειξης. Θα μπορούσε όμως  ο Τσόμσκι να έχει δίκιο; Θα μπορούσαν λιγότερες δομές να αρκούν για την ανθρώπινη  κοινωνία; Αν έπρεπε να στοιχηματίσω τα λεφτά-μου κάπου, θα τα έβαζα στην πλευρά “ο Τσόμσκι  κάνει λάθος”, σκεφτόμενος ως εξής: Στα μαθηματικά, όταν θέλουμε να δούμε αν μια πρόταση είναι σωστή ή λάθος, συχνά  καταφεύγουμε στο εξής τέχνασμα: «Ας δούμε τί συμβαίνει στην ακραία περίπτωση.» Ότι συμβαίνει στην ακραία, εξτρεμιστική περίπτωση, συνήθως συμβαίνει επίσης στη  λιγότερο ακραία, στη μέση περίπτωση. Για παράδειγμα, αν έχουμε ένα τρίγωνο και  θέλουμε να δούμε αν οι τρεις δάμεσοί του περνάνε από το ίδιο σημείο (υποθέτοντας  οτι δεν γνωρίζουμε ήδη αυτό το στοιχειώδες γεγονός), μπορούμε να ζωγραφίσουμε ένα  ακραίο τρίγωνο (π.χ. ένα με μια τεράστια αμβλεία γωνία, και άρα δύο άλλες  πολύ οξείες γωνίες), και να δούμε πώς συμπεριφέρονται οι τρεις διάμεσοί του. (Θα  δούμε οτι πάλι φαίνονται να περνούν από ένα σημείο, οπότε η υποψία-μας θα  ισχυροποιηθεί οτι αυτό συμβαίνει επίσης στη γενική περίπτωση — αν και θα πρέπει  να το αποδείξουμε αν θέλουμε να γίνουμε 100% βέβαιοι.) Ο ίδιος συλλογισμός με οδηγεί στο να υποπτευθώ οτι ο Τσόμσκι κάνει λάθος.  Η “ακραία περίπτωση”, στην περίπτωσή μας είναι αυτή που ανέπτυξα στο κυρίως  κείμενο μέχρι αυτό το σημείο: η απόλυτη έλλειψη δομών, το ΧΑΟΣ, όπως οι νεαροί  εκφράζουν την ιδέα αυτή στους τοίχους. Αυτή η ιδέα, ισχυρίστηκα, θα κατέληγε σε  αφανισμό της ανθρωπότητας, και ελπίζω πως έφερα «ισχυρά επιχειρήματα οτι το  συμπέρασμα αυτό είναι σωστό». Αυτή η ακραία περίπτωση μου δείχνει οτι αν οι δομές  δεν ήσαν ανύπαρκτες αλλά λιγότερες, τότε δεν θα γινόταν πλήρης αφανισμός του  πολύπλοκου συστήματος της ανθρωπότητας, αλλά το σύστημα θα είχε υποστεί  αβαρία· όσο μεγαλύτερη η ελάττωση των δομών, τόσο μεγαλύτερη ζημιά θα πάθαινε  το σύστημα. Και όταν λέω οτι «θα πάθαινε ζημιά» εννοώ οτι, στην πράξη, κάποιοι  συνάνθρωποί μας θα πέθαιναν. Αλλά αυτό που διατυπώνω παραπάνω είναι απλώς η υποψία-μου. Δεν διατείνομαι τίποτα,  είμαι ένας απλός παρατηρητής. Ο Τσόμσκι και οι άλλοι σοφιστικέ αναρχικοί, που  θέτουν το επιχείρημά τους, είναι εκείνοι που έχουν το βάρος της απόδειξης ώστε να  δείξουν οτι και λιγότερες δομές μπορούν να σηκώσουν το βάρος του συστήματος, χωρίς  απώλειες σε ανθρώπινες ζωές. Θα περιμένω για την απόδειξή τους. Απόψεις Αναγνωστών Τελικά φαίνεται πως είχα άδικο όταν προέβλεπα οτι κανένας αναρχικός δεν θα  διαβάσει ποτέ αυτή τη σελίδα. Αν κρίνω από την αλληλογραφία-μου,  αναρχικοί, πρώην αναρχικοί, και πολλοί άλλοι, συμπεριλαμβανομένων και μερικών  φίλων-μου, διάβασαν το κείμενο και μου έστειλαν τις πολύτιμες απόψεις-τους.  Θα επικεντρωθώ στις κριτικές απόψεις παρακάτω, γιατί οι κολακευτικές δεν νομίζω  οτι έχουν κάτι το ουσιαστικό να προσθέσουν. Ένας αναγνώστης παρατήρησε οτι ο Τσόμσκι λέει πως πρέπει να δειχτεί οτι  «η εξουσία και η κυριαρχία είναι απαραίτητες», αλλά πουθενά στα παραδείγματα  πολύπλοκων συστημάτων που παραθέτω παραπάνω δεν υπάρχει υποψία εξουσίας ή  κυριαρχίας στις δομές-τους. Μα φυσικά. Δεν περίμενα να τα πάρει κανείς αυτά  τα παραδείγματα τόσο κυριολεκτικά ώστε να προσπαθήσει να βρεί την έννοια της  εξουσίας σ’ αυτά. Η εξουσία απαιτεί ανθρώπινη νόηση, και το μόνο πολύπλοκο σύστημα  που γνωρίζουμε που εμπεριέχει ανθρώπινη νόηση είναι η ανθρώπινη κοινωνία.  Αντίθετα, περίμενα οι αναγνώστες να δουν τον παραλληλισμό μεταξύ μιας  ανθρώπινης κοινωνίας και άλλων πολύπλοκων συστημάτων. Αν θέλετε να βρείτε το  ανάλογο της εξουσίας, μπορείτε να σκεφτείτε τη δομή ενός σπονδυλωτού: ότι είναι  η εξουσία (στρατός, αστυνομία, κλπ.) για τις ανθρώπινες κοινωνίες, είναι  ο σκελετός (ραχοκοκκαλιά, παΐδια, κλπ.) για τα σπονδυλωτά: αφαιρέστε το σκελετό,  και το ζώο θα καταρρεύσει σε μια άμορφη μάζα κρέατος. Νομίζω πως ο παραλληλισμός  μεταξύ εξουσίας και σκελετού είναι αρκετά διαφωτιστικός, γιατί δεν είναι σύμπτωση  το οτι τα μεγαλύτερα ζώα στον πλανήτη-μας είναι τα σπονδυλωτά (οι φάλαινες στο  νερό, και οι ελέφαντες — και παλιότερα οι δεινόσαυροι — στη στεριά). Είναι ακριβώς   λόγω της ραχοκοκκαλιάς και του εσωτερικού σκελετού που τα σπονδυλωτά  κατάφεραν να εξελιχθούν σε γιγαντιαία μεγέθη συγκρινόμενα με τα ασπόνδυλα ζώα,  όπως θα σας διαβεβαιώσει ο κάθε βιολόγος. Παρόμοια, εδώ ισχυρίζομαι το εξής:  αφαιρέστε την εξουσία, και — δυστυχώς για την ιδέα του αναρχισμού — η ανθρώπινη  κοινωνία θα καταρρεύσει, κ’ η συντριπτική πλειοψηφία των μελών-της θα αφανιστεί από  την πείνα. Ένας άλλος αναγνώστης, που μου έγραψε από τις Η.Π.Α., πιστεύει οτι κάνω  σιωπηρά την υπόθεση οτι η ανθρώπινη φύση είναι κατά βάση κακή, ενώ στην  πραγματικότητα δεν είναι. Η αναρχία θα πετύχει, όπως πιστεύει αυτός ο αναγνώστης, γιατί θα βασίζεται στην αγάπη και στον αμοιβαίο σεβασμό, που είναι, στο  κάτω-κάτω, τα πραγματικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης. Θα ήθελα να τονίσω όσο πιο κατηγορηματικά μπορώ οτι δεν υποθέτω πως η  ανθρώπινη φύση είναι κακή. Αντίθετα, συμφωνώ οτι, κατά μέσο όρο, οι άνθρωποι είναι  ενάρετοι από τη φύση-τους, και μάλιστα στο δοκίμιό μου περί θρησκείας πρότεινα μια  εξελικτική εξήγηση για την παρατήρηση οτι οι “κακοί” είναι μειοψηφία, και όχι  πλειοψηφία (δείτε την §2.1: «Τα βιολογικά θεμέλια της Ηθικής και η εξέλιξή της»).  Επομένως γιατί επιμένω οτι η ανθρώπινη κοινωνία θα καταρρεύσει χωρίς την  αστυνομία, παρά τον καλό χαρακτήρα της φύσης των περισσότερων μελών-της; Γιατί δεν έχει σημασία αν το 99% του πληθυσμού συμπεριφέρονται σαν άγιοι,  αγαπώντας και υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον, αντιτιθέμενοι στο κακό με τους  αγαθών σκοπών χαρακτήρες-τους. Αρκεί που θα υπάρχει ένα ελάχιστο υπόλοιπο  ποσοστό “κακών”. Οι κακοί είναι εκείνοι που, δεδομένης της έλλειψης αστυνομίας και  τρόπων διατήρησης της κοινωνικής τάξης, θα εκμεταλλευτούν την κατάσταση  και θα συσσωρεύσουν ισχύ χτίζοντας τα προσωπικά-τους οπλοστάσια. Ενόσω οι  ειρηνόφιλοι θα ασχολούνται με τις ειρηνικές δουλειές-τους, οι πολεμοχαρείς (παρά τον  μικρό αριθμό-τους) θ’ ασχοληθούν αρχικά μ’ έναν αγώνα εξοπλισμών χωρίς αντίπαλο.  Για ποιο λόγο; Γιατί αυτό είναι στη φύση των πολεμοχαρών ανθρώπων: δρουν έτσι  ώστε τελικά να επικρατήσουν έναντι όλων των άλλων. Θα υπάρχουν καθόλου  πολεμοχαρείς άνθρωποι σε μια αναρχική κοινωνία; Δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν μόνο  ειρηνόφιλοι, συμπεριφερόμενοι κοινωνικά σωστά; Α-χά. Λοιπόν, γιά να σκεφτώ...  δε μου λέτε; Εδώ, στον πλανήτη Γη μεγαλώσατε, έτσι δεν είναι; Επόμενη ερώτηση,  παρακαλώ. Και τί θα μπορούσα να πω ενάντια στο επιχείρημα οτι οι “κακοί” είναι  πάντα λίγοι, επομένως ο αριθμός-τους είναι ασήμαντος μέσα στην κατά πολύ  υπερτερούσα πλειοψηφία των καλών, υπεύθυνων ατόμων; Μα (αγαπητοί ουτοπιστές  και ονειροπόλοι), ανοίξτε τα μάτια-σας και δείτε τί έχει συμβεί στο παρελθόν,  έως το παρόν: η ιστορία είναι γεμάτη με παραδείγματα μικρών ομάδων ανθρώπων  που κυριάρχησαν πάνω σε πολύ μεγαλύτερες μάζες, απλώς επειδή οι μικρές ομάδες  απέκτησαν όπλα και στρατιωτική ισχύ: Έτσι οι λίγες χιλιάδες Σπαρτιατών κυριάρχησαν επί ενός πολύ μεγαλύτερου  αριθμού Μεσσηνίων, τους οποίους μετέτρεψαν σε δούλους-τους  (τους “Είλωτες”), κατά τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ.: οι Σπαρτιάτες ήσαν οι  πολεμιστές, ενώ οι Μεσσήνιοι ήσαν κυρίως ειρηνόφιλοι αγρότες. Έτσι επίσης οι λίγες χιλιάδες των Μακεδόνων και άλλων Ελλήνων, υπό τις διαταγές  του Μ. Αλεξάνδρου, κυριάρχησαν επί μιας αχανούς έκτασης στην Ασία, που  εκτεινόταν από τη Μικρά Ασία μέχρι την Ινδία (4ος αι. π.Χ.). Παρόμοια, οι Μογγόλοι υπό τον Τσεγκίς Χαν κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της  Ασίας κατά τον 13ο αι. μ.Χ., εγκαθιστώντας τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία  (συνεκτικής έκτασης) όλων των εποχών.Το ποσοστό των  κατακτητών-Μογγόλων μέσα στους κατακτημένους ειρηνικούς χωρικούς ήταν  σχεδόν μηδέν. Όχι πολύ αργότερα, μερικές καραβιές Ισπανών κατακτητών εισέβαλλαν στην  Κεντρική και Νότιο Αμερική, καταλύοντας πολιτισμούς όπως των Αζτέκων,  των Μάγια, και των Ίνκα. Οι Ισπανοί ήσαν λιγοστοί, αλλά είχαν όπλα φτιαγμένα  από σίδερο, και κίνητρο φτιαγμένο απ’ την απληστία της κυριαρχίας. Στα μέσα του 20ού αιώνα, οι ειρηνικοί Ευρωπαίοι ασχολούνταν με τις  δουλειές-τους, και αντιλήφθηκαν όταν πια ήταν πολύ αργά οτι η Ναζιστική  Γερμανία είχε αποκτήσει αρκετή στρατιωτική δύναμη για να επιχειρήσει να κυριαρχήσει σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Οι ειρηνικοί Εβραίοι εξαλείφθηκαν. Στην εποχή-μας είναι οι Ισραηλινοί που έχουν μετατρέψει τη χώρα-τους σε τοπική  κυριαρχούσα δύναμη. Εξοπλισμένοι με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας από  τις Η.Π.Α., εξαλείφουν τους — όχι-τόσο-ειρηνικούς, αλλά πάντως  ανίσχυρους — Παλαιστινίους κατά βούληση, διώχνοντάς τους από την ίδια-τους  τη χώρα. Πάντα έτσι γίνεται: μια μειοψηφία καλά εξοπλισμένων ατόμων αρκεί για να  κυριαρχήσει και να υπαγορεύσει τους δικούς-της κανόνες σε μια πολύ μεγαλύτερη  πλειοψηφία. Γιαυτό, σε μια αναρχική πλειοψηφία ατόμων ειρηνόφιλων και με  αγαθούς σκοπούς, θα επικρατήσει η μαφία. Αν πιστεύετε το αντίθετο, είμαι έτοιμος να  στοιχηματίσω οτι πιστεύετε επίσης στον Άη Βασίλη. Ένας άλλος Αμερικανός αναγνώστης, και προσωπικός-μου φίλος, έγραψε τα εξής:  «Εμένα μου φαίνεται οτι το να βλέπουμε την αστυνομία σαν τη λύση των κοινωνικών  προβλημάτων είναι κατά βάση μια αυθόρμητη ένδειξη επιδοκιμασίας της εξουσίας.  Νομίζω πως οι ψυχολόγοι μας λένε οτι τα άτομα που μεγάλωσαν με εξουσιαστικούς  γονείς (“Κάν’-το διότι σ’ το λέω εγώ!” που κάνουν χρήση σωματικής τιμωρίας)  προτιμούν τις εξουσιαστικές απαντήσεις σαν ενήλικοι, ενώ τα άτομα που μεγάλωσαν με  μη-εξουσιαστικούς γονείς (“Πρέπει να τρως λαχανικά γιατί είναι καλά για την υγεία”  που σε στέλνουν έξω απ’ το δωμάτιο για τιμωρία, κλπ.) συνήθως βλέπουν τις  εξουσιαστικές απαντήσεις σαν όχι χρήσιμες.» Αυτή η παρατήρηση υιοθετεί το ίδιο ουτοπιστικό πνεύμα με την προηγούμενη:  «Ω, ας προσπαθήσουμε όλοι ν’ ακολουθούμε τους κοινωνικούς κανόνες όχι επειδή  μας επιβάλλονται μέσω της εξουσίας, αλλά επειδή μαθαίνουμε μέσω της παιδείας  οτι αυτός είναι ο σωστός τρόπος να ζούμε.» Φίλε-μου, συμφωνώ πλήρως μαζί-σου:  έτσι θα έπρεπε να είναι. Όμως το μπέρδεμα των επιθυμιών-μας με αυτά που ισχύουν  στην πραγματικότητα είναι ίσως η εξήγηση του γιατί η ιδέα του αναρχισμού  εξακολουθεί να επιβιώνει. Αν μπορείς να μου δείξεις μια κοινωνία στην οποία όλα τα  άτομα, χωρίς εξαίρεση, συμφωνούν να παίξουν με τους δικούς-σου κοινωνικούς  κανόνες (του αμοιβαίου σεβασμού, της συνεργασίας, κλπ.), τότε θα συμφωνήσω οτι  βρήκες μια κοινωνία στην οποία ο αναρχισμός μπορεί να εφαρμοστεί, προσωρινά.  Αλλά προσωρινά μόνο: ακόμα και μια τέτοια υποθετική κοινωνία, αφού χάσει την  ικανότητά της να εφευρίσκει και να παράγει όπλα τελευταίας τεχνολογίας, σύντομα θα  γίνει βορά στις γειτονικές κοινωνίες (ή έθνη) που δεν εφάρμοσαν τον αναρχισμό —  εκτός κι αν υποθέτεις οτι ολόκληρος ο κόσμος θα περάσει στο αναρχικό στάδιο  ταυτόχρονα, ως δια μαγείας. Γνωρίζω οτι έχεις κάνει κάποια ταξίδια εκτός Αμερικής,  και άρα έχεις υπόψη-σου με τί μοιάζει ο υπόλοιπος κόσμος, γιαυτό δεν μπορώ να  πιστέψω οτι έχεις μια τέτοια φαντασιόπληκτη ιδέα στο κεφάλι-σου. Το πιο πιθανό είναι  οτι προσπαθείς να με κάνεις να συμφωνήσω οτι το να ακολουθούμε εθελοντικά τους  κανόνες είναι πολύ πιο επιθυμητό από το να το κάνουμε λόγω εξουσίας και  καταναγκασμού, μόνο που μιλάς σε απολύτως ευήκοα ώτα: Συμφωνώ μαζί-σου,  αυτός είναι ο σωστός τρόπος κοινωνικής συμπεριφοράς, αλλά στο τέλος-τέλος δεν έχει  σημασία τί πιστεύουμε κ’ επιθυμούμε εσύ κ’ εγώ, αλλά το τί ισχύει εκεί έξω,  στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα (η κοινωνία των ανθρώπων) είναι ένα  πολύπλοκο σύστημα που λειτουργεί με τους δικούς-του νόμους, που δεν μπορούμε  να τους αλλάξουμε όσο έντονα κι αν το επιθυμούμε. Δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε το  γεγονός οτι μερικοί, λίγοι, ελάχιστοι άνθρωποι έχουν από τη φύση-τους την επιθυμία  να κυριαρχήσουν επί των άλλων ανθρώπων. Αυτό δεν αλλάζει. Και οι λίγοι αυτοί  είναι που θα σου κάνουν τη “χαλάστρα” στην αναρχική-σου κοινωνία, ανεξάρτητα  από το αν εσύ κ’ εγώ μεγαλώσαμε σε μη-εξουσιαστικά περιβάλλοντα. Ο ίδιος Αμερικανός φίλος έγραψε: «Διστάζω να πω το παρακάτω, γιατί το να κάνεις  το λάθος που υποπτεύομαι δεν είναι ίδιον του χαρακτήρα-σου. Οι αναρχικοί δεν  αντιτίθενται στις δομές, αντιτίθενται στο να κυβερνώνται.» Διστάζω να πω το παρακάτω, αλλά φαίνεται οτι δεν διάβασες το κείμενό μου αρκετά  προσεκτικά. Έκανα αρκετή προσπάθεια στην εισαγωγή-του να εξηγήσω οτι γράφηκε  με τους Έλληνες (και άλλους Ευρωπαίους) αναρχικούς κατά νου, οι οποίοι πράγματι  αντιτίθενται στις δομές. Μια από τις λέξεις που εμφανίζεται συχνά με μαύρη μπογιά  στους Αθηναϊκούς τοίχους είναι: «ΧΑΟΣ». Πρόκειται μόνο γι’ αυτή τη λέξη,  απομονωμένη από άλλα συνθήματα. Η λέξη αυτή είναι το τέλειο απόσταγμα αυτού που  οι τοπικοί αναρχικοί έχουν στο κεφάλι-τους: την πλήρη κατεδάφιση κάθε κοινωνικής  δομής, το χάος (αγγλ.: “chaos”, άλλη μια ελληνική λέξη!), την αναρχία με την αρχική-της  έννοια. Εάν εσύ και άλλοι “αναρχικοί του σαλονιού” έχετε επιλέξει να δώσετε  διαφορετικό νόημα στη λέξη “ΑΝΑΡΧΙΑ”, με γεια-σας με χαρά-σας, αλλ’ αυτό το  κείμενο δεν είναι για τη λεβεντιά-σας. (Ρίξε όμως μια ματιά και στην ενότητα που  λέει “Απαντώντας στον Τσόμσκι”, please.) Μετά ο φίλος-μου συνεχίζει ως εξής:   «[Οι αναρχικοί] συμφωνούν οτι κάθε κοινωνία χρειάζεται δομές. Αυτό είναι σίγουρα σωστό ακόμα και για κοινωνίες κυνηγών-συλλεκτών και θα είναι ασφαλώς αληθινό και  για κοινωνίες που χρησιμοποιούν πολύ πιο πολύπλοκες τεχνολογίες. Η διαφορά είναι  οτι οι αναρχικές δομές υποτίθεται οτι θα υποστηρίζονται διαρκώς από τον εθελοντισμό·  οποιαδήποτε στιγμή μπορεί κανείς να βγάλει τον εαυτό-του απ’ έξω.» Δύο λάθη: πρώτο, η φράση «κάθε κοινωνία χρειάζεται δομές», είτε πρόκειται για  κυνηγούς-συλλέκτες, είτε για κοινωνία πιο προηγμένη τεχνολογικά, μου λέει οτι  δεν διάβασες περίπου το μισό από το παρόν κείμενο, την ενότητα περί πολύπλοκων  συστημάτων (“Η αναγκαιότητα των δομών, σε εικόνες”)· ή αν τη διάβασες, σου  διέφυγε η ουσία. Η ουσία είναι οτι μια κοινωνία κυνηγών-συλλεκτών είναι πολύ  απλούστερη σαν πολύπλοκο σύστημα από μια τεχνολογικά προηγμένη κοινωνία, και  σαν τέτοια απαιτεί πολύ απλούστερες δομές· τόσο απλές που μπορεί να ονομαστεί “αναρχική κοινωνία”. Άρα, σωστά, κάθε κοινωνία απαιτεί δομές, αλλά πόσο  πολύπλοκες δομές είναι το κυριότερο ερώτημα. Η ιδανική αναρχική-σου κοινωνία είναι  ένα πολύπλοκο σύστημα με δισεκατομμύρια μέλη (ανθρώπους), και ταυτόχρονα πολύ  απλές δομές, ανεπαρκείς για το μέγεθός της. Τέτοιου είδους πολύπλοκα συστήματα δεν  φαίνεται να υπάρχουν στη φύση· πας ενάντια στους φυσικούς νόμους. Το δεύτερο λάθος είναι εκεί που λες: «οποιαδήποτε στιγμή μπορεί κανείς να βγάλει  τον εαυτό-του απ’ έξω». Ε, όχι, δεν μπορεί. «Έξω», πού; Πού είναι το «έξω» που  μπορεί να πάει κανείς; Έξω στον υπόλοιπο μη-αναρχικό κόσμο ας πούμε; Μα  πόση προφητική ικανότητα χρειάζεται για ν’ αντιληφθεί κανείς οτι ο υπόλοιπος κόσμος  δεν θα επιτρέψει σε μια τέτοια κοινωνία να υπάρξει; Με την πρώτη ευκαιρία, μια τέτοια  ανίσχυρη, ανίκανη να αμυνθεί κοινωνία θα δεχτεί επίθεση και θα γίνει αντικείμενο  εκμετάλλευσης από εκείνους που θα έχουν αρκετή ισχύ για να της επιτεθούν.  Γνωρίζω πως ήδη ανέπτυξα το θέμα αυτό στις προηγούμενές μου απαντήσεις, αλλά  σκέφτομαι πως ίσως για σας τους Αμερικανούς να είναι πιο δύσκολο να το  κατανοήσετε, γιατί έχετε συνηθίσει στην ιδέα μιας χώρας–απόρθητου φρούριου.  Και όμως, το φρούριό σας είναι απόρθητο χάρη στην πολεμική-του τεχνολογία.  Μπορείτε να φανταστείτε τη χώρα-σας εντελώς αναρχική, έχοντας εγκαταλείψει τη  μιλιταριστική-της τεχνολογία, την έρευνα για καινούρια όπλα και την παραγωγή-τους  (γιατί δεν πιστεύω να τα περιλαμβάνετε κι αυτά στις Α.Π.Α. — τις Αναρχικές Πολιτείες της Αμερικής, έτσι δεν είναι;) και παρόλ’ αυτά να διατηρεί την εθνική-της κυριαρχία  και την αναρχική-της ταυτότητα; Εγώ πάντως δεν μπορώ. Να σας πω τί θα γίνει αν  κάνετε κάτι τέτοιο; Σύντομα αφότου ρίξετε τα τείχη του φρουρίου-σας, θα γίνει  εισβολή από το Μεξικό. Ξέρετε πόσα πεινασμένα εκατομμύρια υπάρχουν στο Μεξικό, που ευχαρίστως θα βουτούσαν ένα τεράστιο κομμάτι απ’ την “πίττα”-σας χωρίς να  συμμερίζονται τους αναρχικούς κανόνες-σας περί αμοιβαίου σεβασμού; Πάμπολλα!  Και έχετε καμιά ιδέα περί Μεξικάνικης μαφίας; Ξέρετε με τί προθυμία οι Μεξικάνοι  μαφιόζοι θα σας πυροβολούσαν για να σας πάρουν όσα έχετε, που πάντως θα ήταν  πιο πολλά από τα δικά-τους; Λοιπόν, αν τα σκεφτείτε καλά αυτά, νομίζω πως θα  συμφωνήσετε οτι μη-αναρχικό “έξω” δεν πρέπει να αφεθεί να υπάρχει· πρέπει όλος  ο κόσμος να γίνει ξαφνικά αναρχικός για να επιβιώσετε, κάτι όμως που είναι η απόλυτη  ουτοπία.

 Σημειώσεις:

(^) Διόρθωση: όχι απλώς «διάσημος γλωσσολόγος», αλλά ο Πατέρας της σύγχρονης γλωσσολογίας.

(^) Αυτός είναι στην πραγματικότητα ένας γενικός κανόνας, που ισχύει επίσης στη βιολογία: ακόμα υπάρχουν βακτήρια γύρω-μας (και μάλιστα πάρα πολλά), αν και νεώτερες μορφές ζωής έχουν εμφανιστεί τα τελευταία δύο δισεκατομμύρια χρόνια. Τα βακτήρια δεν εξαφανίστηκαν επειδή εμφανίστηκαν τα ευκαρυωτικά κύτταρα, μετά οι πολυκύτταροι οργανισμοί, κλπ. Το ίδιο και για οποιονδήποτε τύπο ζωής που υπήρξε πριν από κάποιον άλλον τύπο· οι περισσότεροι από τους αρχαίους τύπους ζωής εξακολουθούν να υπάρχουν στον πλανήτη.

πηγή: http://www.foundalis.com/soc/anarchia.htm

Read More

Οι φάκελοι που θα τινάξουν «στον αέρα» ΟΛΟ το πολιτικό προσωπικό της Ελλάδας

«Δεν θέλω να ζήσω σε μια κοινωνία που κάνει αυτού του είδους τα πράγματα … Δεν θέλω να ζήσω σε έναν κόσμο όπου τα πάντα που κάνουμε και λέμε καταγράφονται. Αυτό δεν είναι κάτι που είμαι πρόθυμος να υποστηρίξω ή να ζήσω με αυτό» είπε στην εφημερίδα Guardian ο 30χρονος Edward Joseph Snowden και έβαλε φωτιά στα…μπατζάκια όχι μόνο του Μπάρακ Ομπάμα, αλλά σε πάρα πολλούς σε όλο τον κόσμο. Κι αν πιστέψουμε όσα είπε ο ίδιος σε μια συνομιλία που είχε (20 Μαίου) στο Χόνγκ-Κόνγκ(πριν πάει στη Ρωσία) ο «φάκελλος Ελλάδα»(μετά απο αυτούς που αφορούν ΗΠΑ και Γερμανία είναι ο πιο «γεμάτος» απο απόρρητες πληροφορίες)! Τις αποκαλύψεις Σνόουντεν υποστηρίζει βέβαια και ο Ασανζ του δικτύου Wikileaks που επίσης είναι διεθνής(απο τις ΗΠΑ) καταζητούμενος(έγκλειστος στην πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο).

«Η NSA έχει δημιουργήσει μια υποδομή που της επιτρέπει να παρακολουθεί σχεδόν τα πάντα. Με αυτή την ικανότητα, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπινων επικοινωνιών αυτόματα είναι σε στόχευση

. Αν ήθελα να δω τα email σας ή να ακούσω το τηλέφωνο της συζύγου σας, το μόνο που έχω να κάνω είναι να χρησιμοποιήσω τις παρακολουθήσεις. Μπορώ να αποκτήσω “εισιτήριο” για τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τους κωδικούς πρόσβασης, τα αρχεία τηλεφώνου, τις πιστωτικές κάρτες,τα πάντα για τους πάντες», εξομολογήθηκε αηδιασμένος και απηυδισμένος απο τον «μεγάλο αδελφό» που έχει στηθεί στο σβέρκο των λαών.Ενα τεράστιο «αυτί» που ακούει, «βλέπει» και καταγράφει τα πάντα.

 Ο Σνόουντεν ενώ βρισκόταν στη Χαβάη με την φίλη του(έβγαζε κάπου 200.000 δολ το χρόνο απο την δουλειά του εκεί-θεωρητικά ήταν υπάλληλος της Booz Allen Hamilton), έφυγε και αποφάσισε να τα αποκαλύψει όλα(έχοντας βέβαια μαζί του και ΟΛΑ τα στοιχεία-για ευνόητους λόγους).

«Ο πρώτος φόβος μου είναι για την οικογένειά μου, τους φίλους μου, τους συνεργάτες μου. Για τον καθένα που έχει σχέση με μένα. Θα πρέπει να ζήσω με αυτό για το υπόλοιπο της ζωής μου. Είμαι πρόθυμος να τα θυσιάσω όλα αυτά, επειδή δεν μπορώ να έχω ήρεμη και καθαρή τη συνείδηση μου, δεν μπορώ να κοιμηθώ τα βράδυα, επιτρέποντας στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και τους συνεργούς της να καταστρέφουν την ιδιωτική ζωή, την ελευθερία, τις βασικές ελευθερίες στο Internet για όλους τους πολίτες σε όλο τον κόσμο».

Ο Σνόουντεν -που υποφέρει και απο επιληπτικά επεισόδια – αφού αντέγραψε όλους τους απόρρητους φακέλλους των παρακολουθήσεων απο την NSA και το σύστημα Echelon ψάχνει εναν τρόπο να τα δημοσιοποιήσει και κάπου να είναι ασφαλής. Βολιβία, Βενεζουέλα, Νικαράγουα ήδη του έχουν προσφέρει «άσυλο» εαν καταφέρει βέβαια να φτάσει εκεί – αφού οι ΗΠΑ απαγόρευσαν σε όλες τις χώρες να δώσουν άδεια διέλευσης του Σνόουντεν είτε απο ξηρά,θάλασσα ή αέρα(λέγεται οτι βρισκόταν στο αεροδρόμιο της Μόσχας).Λέγεται οτι ο Σνόουντεν θα προτιμούσε την…ισλανδία.
Ο πλέον καταζητούμενος άνθρωπος στον Πλανήτη αυτή τη στιγμή τι έκανε; Θέλει ΜΟΝΟ να αποκαλύψει με έγγραφα και ντοκουμέντα το έγκλημα κατα της ελευθερίας, κατά της προσωπικότητας και ενανατίον της ιδιωτικής ζωής των πολιτών όλου του κόσμου που διαπράτουν «ισχυροί και κυβερνήσεις»

. Θέλει να ρίξει φως στο σκοτεινό πρόσωπο της εξουσίας, οχι στα λόγια, αλλά με πράξεις. Μέσα απο τις ΔΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΑΞΕΙΣ. Μέσα ΠΑΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑ. Θέλει να τους δείξει στον καθρέφτη το ΠΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥΣ. Δεν αντέχουν όμως να δούνε ούτε τα έργα τους, ούτε το πρόσωπο τους. Γι αυτό τον κυνηγούν σε κάθε γωνιά του πλανήτη για να τον εξοντώσουν. Ισως να το πήρε απόφαση – και αυτό – ο νεαρός (που γεννήθηκε στις 21 Ιουνίου του 1983) και πλέον δεν τον ενδιαφέρει…Θέλει να κοιμάται ήσυχος τα βράδυα – όσο ζει…(και να παραδώσει στο θεό την ψυχή του αγνή και λευκή).
***

Στην Ελλάδα όμως ΠΟΛΛΟΙ άρχισαν να έχουν ΠΟΛΥ ΑΝΗΣΥΧΟ ύπνο, εαν οι αποκαλύψεις του Σνόουντεν (μέσω wikileaks) έρθουν στο φως. Γιατί;
Γιατί έχει τις επαφές, τις φωτογραφίες,τα βίντεο, τα email, τα απόρρητα έγγραφα, όλες τις τηλεφωνικές συνομιλίες απο
*την μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην ΕΕ.
*την μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδος στο ΝΑΤΟ.
*την πρεσβεία της Ελλάδος στις ΗΠΑ.
*την πρεσβεία της Ελλάδος στη Γερμανία.
*την πρεσβεία της Ελλάδος στο Παρίσι.
*την μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδος στον ΟΗΕ.
*την αντιπροσωπεία ΕΕ στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ.
…και οχι μόνο.

Λέγεται οτι τα έγγραφα που έχει στην κατοχή του ο Σνόουντεν αφορούν μεταξύ άλλων:
*τις επαφές ΕΕ-ΕΚΤ επί Τρισέ και τους διεθνείς τοκογλύφους και πώς οδηγήθηκε εσκεμμένα και προμελητημένα η Ελλάδα στα «μνημόνια» και την «τρόϊκα»

*όλες οι λεπτομέρειες των επαφών ΓΑΠ-Παπακωνσταντινου σε παρά πολλά συμβούλια και τι έλεγαν σε Ρεν-Αλμούνια-Λαγκάρντ-Τρισέ-πρόεδρο γερμανικής ομοσπονδιακής τράπεζας κλπ *Τις απόψεις του Στρος Καν και τα σχέδια του για αναποφύγει η Ελλάδα τα «μνημόνια» και πως τον αδειάσανε…(ο ρόλος των ελλήνων πολιτικών σε βάρος του Στρος Καν και της Ελλάδας)

*όλες τις συζητήσεις που εγιναν στα γραφεία της ελληνικής αποστολής στην ΕΕ, τους διαλόγους των ελλήνων τραπεζιτών εκεί μέσα κλπ
*τις αμερικανικές προτάσεις για αγορά ελληνικού χρέους και γιατί και απο ποιούς δεν προχώρησε *ολες τις συνομιλίες Μέρκελ και Σόϊμπλε(email,τηλεφωνικές συνομιλίες κλπ) με τους έλληνες πολιτικούς – όπως και των διευθυντικών τους στελεχών για την Ελλάδα
*Ολες τις συνομιλίες και τα έγγραφα Γερμανών και Γάλλων για το ελληνικό ζήτημα της οικονομικής κρίσης
* Φαίνεται οτι έχει υποκλέψει και τον ΠΛΗΡΗ φάκελλο με τις μίζες και τα έγγραφα της Siemens που αφορούν την Ελλάδα(αυτόν που δεν τόλμησαν ποτέ να εμφανίσουν οι…πολιτικοί μας).
…και πολλά άλλα ακόμη που μένει αν επιβεβαιωθούν. Και το κακό για τους πολιτικούς και εκδότες είναι οτι ΔΕΝ μπορούν να ελέγξουν ΟΥΤΕ ΚΑΤΑ ΚΕΡΑΙΑ την ροή των εξελίξεων.Απλά θα περιμένουν «ευρύτερες δυνάμεις να καθαρίσουν και γι αυτούς»(εαν τα καταφέρουν).
***

Σύμφωνα με τα έγγραφα που αποκάλυψε ο Σνόουντεν, το προσωπικό που ασχολείται με την Ε.Ε. έφτανε το 2010 στους 90 ανθρώπους, εκ των οποίων οι δύο ήταν ηλεκτρονικοί και χειριστές της ειδικής κεραίας. Η κωδική ονομασία της παρακολούθησης της ελληνικής αποστολής στον ΟΗΕ ονομαζόταν «Powel», ενώ σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian η ονομασία της παρακολούθησης της ελληνικής πρεσβείας ήταν «Klondyke» (το όνομα μια μικρής πόλης που ίδρυσαν χρυσοθήρες το 1900).

Σύμφωνα με ένα νέο έγγραφο που έδωσε στη δημοσιότητα ο πρώην υπάλληλος της NSA, συνολικά 38 πρεσβείες και άλλες διπλωματικές αποστολές περιγράφονται ως «στόχοι». Μέσα σε αυτές είναι και οι ελληνικές πρεσβείς και διπλωματικές αντιπροσωπείες(όπως εξηγήσαμε πιο πάνω).

Για κάθε έναν από αυτούς η NSA χρησιμοποιεί διάφορες μεθόδους που περιλαμβάνουν «κοριούς», παρακολούθηση των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και εξειδικευμένο εξοπλισμό με ειδικές κεραίες.
Πάντως οι Αμερικανοί επιχειρούν να υποβαθμίσουν τη συλλογή πληροφοριών για την Ελλάδα, χαρακτηρίζοντάς της «μικρότερου ενδιαφέροντος», με βάση τον όγκο των δεδομένων που είχαν υποκλαπεί από το σύστημα «Prism». Σύμφωνα με μία εκδοχή που εμφανίζεται σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, το ενδιαφέρον των Αμερικανών για την Ελλάδα, όπως και για την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, είχε να κάνει με τον κίνδυνο να οδηγηθεί η Ευρωζώνη σε διάλυση λόγω των χτυπημένων από την κρίση οικονομιών τους.

Για να πέσουν οι τόνοι, τη στιγμή που σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν προαναγγείλει έρευνες και έχουν προειδοποιήσει με κυρώσεις, Αμερικανοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν ότι θα συζητήσουν το θέμα απευθείας με τους αρμόδιους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Παράλληλα, ο πρώην επικεφαλής της CIA και της NSA, Μάικλ Χέιντεν, συμβούλεψε το Λευκό Οίκο να φέρει λίγη περισσότερη διαφάνεια στα κατασκοπευτικά προγράμματα, ώστε να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις της αμερικανικής αλλά και της διεθνούς κοινής γνώμης.

Μπορεί να μην έκανε επί της ουσίας… τίποτα, όμως για τα δεδομένα του ΥΠΕΞ και το επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, η δήλωση του εκπροσώπου του ΥΠΕΞ, Κ. Κούτρα, θεωρείται ιδιαίτερα σκληρή: «Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Ελλάδα σέβεται απολύτως τις προβλέψεις του Διεθνούς Δικαίου που διέπουν το καθεστώς λειτουργίας των Διπλωματικών και Προξενικών Αρχών.
Για το λόγο αυτό, αδυνατεί να κατανοήσει πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με παρακολουθήσεις, μεταξύ άλλων, και ελληνικών διπλωματικών αποστολών από Υπηρεσίες φίλης και συμμαχικής χώρας.

Το περιεχόμενο των εν λόγω δημοσιογραφικών αναφορών, η διερεύνηση των οποίων έχει ήδη ξεκινήσει από τις αρμόδιες ελληνικές Υπηρεσίες, θα εξετασθεί με προσοχή.
Εξυπακούεται ότι, αναλόγως θα ζητηθούν και οι αναγκαίες διευκρινίσεις».
***

Διαβάστε και ενα ρεπορτάζ του Στάθη Ευσταθιάδη απο τις ΗΠΑ για το «ΒΗΜΑ»:
Και οι δυο πρόεδροι, ο αμερικανός Μπαράκ Ομπάμα και ο ρώσος Βλαντιμίρ Πουτιν αναγνωρισαν–ο καθένας τους από διαφορετική πλευρά–ότι δεν υπάρχει συνθήκη, σύμβαση είτε συμφωνία των χωρών τους για την έκδοση φυγόδικων, καταζητούμενων κ.α. όπως ο Έντουαρντ Σνόουντεν ο οποίος παραμένει πάντοτε στο τράνζιτ του Σερεμετιεβο, της Μόσχας. Και όμως υπάρχει -και αυτό είναι η μεγάλη έκπληξη. Υπάρχει σχετική σύμβαση του 19ου αιώνα μεταξύ τσαρικής Ρωσίας και Αμερικής.
Το 1887 «η Ρώσικη Αυτοκρατορία υπέγραψε σύμβαση έκδοσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και έκτοτε καμιά πλευρά δεν την ακύρωσε», αποκάλυψε την Κυριακή ο επικεφαλής της νομικής υπηρεσίας του ρώσικου υπουργείου Δικαιοσύνης Σάακ Καραπετιάν.

Η σύμβαση ετέθη σε ισχύ από το 1893 και αμέσως προκάλεσε αντιδράσεις στην Αμερική επειδή όριζε, μεταξύ άλλων, ότι θα εκδιδόταν στη Ρωσία και άτομα που επιχείρησαν να δολοφονήσουν τον τσάρο είτε μέλη της οικογένειας του, μια πολιτική ενέργεια κατά την αμερικάνικη αντίληψη.
Πολλα μεσολάβησαν από τον 19ο αιώνα ως σήμερα, η τσαρική αυτοκρατορία καταλύθηκε, η Σοβιετική Ένωση ανέτειλε και κατέρρευσε, οι δυο χώρες πέρασαν δεκαετίες στα όρια του πολέμου και σήμερα, σε (πολιτικά) ήσυχο περιβάλλον, Μόσχα και Ουάσιγκτον προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο να…απαλλαγούν από το «πρόβλημα Σναουντεν». Η σύμβαση του 1887 θα μπορούσε ίσως να βοηθήσει, αλλά δεν είναι ευανάγνωστη ούτε στη Ρωσία ούτε στην Αμερική.

Το Στειτ Ντιπαρτμεντ απαντώντας σε σχετική ερώτηση απέφυγε να δηλώσει κάτι συγκεκριμένο. Περιορίστηκε να επαναλάβει ότι «η θέση των ΗΠΑ, από καιρό, είναι ότι δεν υπάρχει εν ενεργεια συνθήκη έκδοσης» μεταξύ των δυο χωρών.

Το 1970 μια έκθεση του ΟΗΕ για τις διεθνείς συνθήκες δείχνει ότι η Ουάσιγκτον το 1941 είχε διαγράψει από τα επίσημα έγγραφα της τη συμφωνία έκδοσης, παρόλο που η συνθήκη της τσαρικής εποχής απαιτεί να ειδοποιηθεί επισήμως το άλλο μέλος για τον τερματισμό της ισχύος της. Τέτοια επίσημη ειδοποίηση δεν υπηρξε. Σύμφωνα με δημοσιεύματα εφημερίδων του 1947 οι αρμόδιοι στο Στειτ Ντιπαρτμεντ δεν ήταν «απολύτως βέβαιοι» αν υπήρχε συμφωνία έκδοσης που να καλύπτει και την σοβιετική εποχη. Το ερώτημα προέκυψε όταν στις αρχές του 1947 η Μόσχα ζήτησε την έκδοση του Ρώσου διπλωμάτη Κιριλ Αλεξεγιεφ ο οποίος με την οικογένεια του είχε καταφύγει στις ΗΠΑ από την σοβιετική αντιπροσωπεία στο Μεξικο. Το Στειτ Ντιπαρτμεντ απάντησε στη Μόσχα ότι «δεν υπάρχει συνθήκη έκδοσης» μεταξύ των δυο χωρών και γι αυτό «δεν θα τον παραδώσει στις σοβιετικές αρχές». Το 1974 έκθεση του Στειτ Ντιπαρτμεντ για τις διεθνείς συνθήκες χαρακτηρίζει τη συμφωνία του 1893 «εν αχρηστία».

Υπάρχει όμως συνέχεια. Ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Νεβαδας και πρώην νομικός σύμβουλος του Στειτ Ντιπαρτμεντ Κρίστοφερ Μπλάκλει δήλωσε την Κυριακή ότι ακόμη και αν οι δυο πλευρές δεν θεωρούν «εν ενεργεια» την σύμβαση η ακύρωση της «απαιτεί οπωσδήποτε» αυτή να γίνει «μέσω επίσημων οδών, συνήθως της διπλωματικής». Κατά τα φαινόμενα, «δεν έγινε κάτι τέτοιο».

Ωστόσο, πάρα την έλλειψη σύμβασης οι ΗΠΑ παρέδωσαν στη Σοβιετική Ένωση την δεκαετία του ’80 τους ναζιστές Φεοντοροφ Φεντερενκο και Καρλ Λινας. Ο πρώτος καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε και ο Λίνας πέθανε προτού γίνει η δίκη του. Αλλά και μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης οι ΗΠΑ συνέχισαν να παραδίδουν στη Ρωσία υπόδικους για εγκληματικές πράξεις. Πρόκειται για αρκετές εκατοντάδες.

Τα τελευταία χρόνια η Μόσχα επανειλημμένα κάλεσε την Ουάσιγκτον «να αναζωογονήσουν» τη διμερή συμφωνία έκδοσης. Υπάρχουν σε αμερικάνικες φυλακές Ρώσοι, όπως ο καταδικασμένος Βικτορ Μπουτ και ο λαθρέμπορος Κονσταντίν Γιαροσένκο.
I-Reporter

πηγή :  http://freepen.gr/2013/%CE%BF%CE%B9-%CF%86%CE%AC%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B8%CE%B1-%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%AC%CE%BE%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B1%CE%AD%CF%81%CE%B1/

Read More

Τρεις αλήθειες για τον Κώστα Σακκά

Γράφει ο Θανάσης Καρτερός 

Επειδή γίνεται μεγάλη συζήτηση για την κράτησή του επί τρία σχεδόν χρόνια, χωρίς να έχει δικαστεί, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να βρίσκεται σε απεργία πείνας, καλό είναι να θυμόμαστε τρεις αλήθειες για τον Κώστα Σακκά.

Πρώτον, ο Κώστας Σακκάς είναι αθώος. 

Δεύτερον, ο Κώστας Σακκάς είναι αθώος.

Τρίτον, ο Κώστας Σακκάς είναι αθώος. 

Αυτό πρέπει να το χωνέψουν και να το χωνέψουμε όλοι. Διότι μπορεί σε κάποια καφενεία, σε κάποια sites, στα ρετιρέ της ΝΔ ή στα υπόγεια της Κατεχάκη να πιστεύουν ό, τι θέλουν. Ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό, τι θέλει -δικαίωμά του. Αν και δεν μπορεί να δημοσιοποιεί την ετυμηγορία του, όπως έκανε η ΝΔ, το κόμμα του νόμου και της τάξης.


Αλλά ότι κι αν πιστεύει, κι αν προπαγανδίζει, κι αν λέει ο καθένας, όσο ισχυρός κι αν είναι αυτός ο καθένας, ο Κώστας Σακκάς παραμένει αθώος μέχρις αποδείξεως του εναντίου σε τίμια δίκη. Αυτό ορίζει το Σύνταγμα, αυτό ορίζουν οι νόμοι, αυτό ορίζει το αποδεκτό σε όλο τον υποτίθεται πολιτισμένο και δημοκρατικό κόσμο τεκμήριο της αθωότητας, που ισχύει και στην Ελλάδα. Κι αυτό το τεκμήριο της αθωότητας επιβάλλει στο Κράτος, στη Δικαιοσύνη, στους αρμόδιους και στους αναρμόδιους ακόμα, να τον μεταχειρίζονται ως αθώο. Μέχρι να επιβεβαιωθούν ή να απορριφθούν οι κατηγορίες που τον βαρύνουν.

Έτσι, για να ξέρουμε τι ακριβώς διακυβεύεται, στις φυλακές επί τόσο καιρό δεν κρατείται ένας τρομοκράτης, ένας αναρχικός, ένας πήξε και δείξε. Κρατείται άδικα, παράνομα, με ευθύνη της κυβέρνησης και της Δικαιοσύνης, ένας ΑΘΩΟΣ πολίτης.

Δυστυχώς αυτό δεν το βλέπουμε μόνο στην υπόθεση του Σακκά, το έχουμε δει και σε άλλες παρόμοιες. Υποτίθεται ότι η δικαιοσύνη είναι τυφλή και πρέπει να είναι τυφλή, αλλά όπως φαίνεται κάποιοι τουλάχιστον εντεταλμένοι λειτουργοί της έχουν το μάτι γαρίδα. Άλλη μεταχείριση επιφυλάσσουν στους νεοναζί, παραδείγματος χάρη, και άλλη σε αναρχικούς, ανήσυχους δημοσιογράφους, ανυπάκουους πολίτες και ανυπεράσπιστους μετανάστες. Ο Σακκάς είναι το τελευταίο και ακραίο παράδειγμα.

Συνεπώς ας μην κοροϊδευόμαστε. Η ΝΔ το είπε σχεδόν ανοιχτά όταν απάντησε στο ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηρίζοντας τον Σακκά αναρχικό και τρομοκράτη. Δεν πρόκειται για λάθος. Τον έχουν κηρύξει ένοχο πριν καν δικαστεί και τον τιμωρούν ως ένοχο πριν καν δικαστεί. Γι” αυτό τον κρατάνε πέρα από κάθε νόμιμο όριο στη φυλακή, ως δήθεν προφυλακισμένο: Για να τιμωρήσουν τον ίδιο και να φρονηματίσουν τους υπόλοιπους. Καταπατώντας τα δικαιώματά του και θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία και τη ζωή του.

Και κάτι τελευταίο: Να διασύρονται ως στηρίγματα της τρομοκρατίας όσοι υποστηρίζουν ότι ο Σακκάς πρέπει τώρα, χτες, να αποφυλακιστεί, δεν είναι παρά απόπειρα φίμωσης και τρομοκράτησής τους. Γιατί δεν χρειάζεται να συμφωνεί κανείς με τις απόψεις του Σακκά για να υπερασπίζεται το δικαίωμά του να είναι ελεύθερος. Από την άποψη αυτή η ελευθερία του είναι ελευθερία όλων μας…

πηγή:  http://www.koutipandoras.gr/38899/%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BA%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%83%CE%B1%CE%BA%CE%BA%CE%AC.html

Read More

Γιατί τόσα ψέμματα, τόσες ψεύτικες ελπίδες κύριε Τσίπρα;

                                               

 

Αναρτήθηκε από ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΖΑΚΗΣ 

Πώς ο κ. Τσίπρας ονειρεύεται να λύσει το πρόβλημα του χρέους της Ελλάδας και ο θεός βοηθός!

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ προσωπικά όποτε ακούω Τσίπρα μου γυρίζει το στομάχι. Τόσο μεγάλο δούλεμα; Τέτοια αναξιοπρέπεια; Τέτοια ξεφτίλα; Για ποιους μας περνάει; Για ηλίθιους; Μάλλον. Δεν εξηγείται αλλιώς. Και ίσως να είμαστε για να του συγχωρούμε την όποια αμετροέπεια, την κάθε ανοησία που αμολάει. Βλέπετε είναι αριστερός και δεν είναι σαν τους άλλους που κυβερνάνε. Παρά το γεγονός ότι όλες οι κινήσεις και οι θέσεις του υποδηλώνουν ότι πάσχει από το σύνδρομο του Ιζνογκούντ, θέλει διακαώς να γίνει Χαλίφης στη θέση του Χαλίφη. Και χρησιμοποιεί όλα τα γνωστά κόλπα της επίσημης πολιτικής με πρώτη την ανειλικρίνεια.

Για να μη μου πει κανείς γιατί «τα πήρες» με τον Τσίπρα πάλι, διευκρινίζω αμέσως. Διαβάσατε την ομιλία του χθες στην Πάτρα; Αν όχι, τότε να σας διαφωτίσω. Η ομιλία του δεν έχει καμιά ουσία, μιας και είναι γεμάτη με άδεια συνθήματα. Όλα τα έχει μετατρέψει σε συνθήματα χωρίς περιεχόμενο. Ακόμη και την δημοκρατία. Όμως μια αποστροφή του λόγου του έχει ενδιαφέρον. Αυτή που προσπαθεί να απαντήσει στην πιο καυτή ερώτηση απ’ όλες: «Μας ρωτάνε που θα βρείτε τα λεφτά.»

Ο κ. Τσίπρας απαντά σε δυο σκέλη: «Ποιοι μας το ρωτάνε αυτό. Αυτοί που τα φάγανε τα λεφτά. Αυτοί που τα έβγαλαν στις τράπεζες της Ελβετίας. Αυτοί που κρατάγανε τις λίστες των μεγαλοκαταθετών στα συρτάρια τους μη τυχόν και φορολογηθούν τα αφεντικά τους, την ώρα που λεηλατούσαν τον κόσμο με χαράτσια. Αυτοί που χρηματοδοτούν τις υπερχρεωμένες εφημερίδες και τα υπερχρεωμένα κανάλια τους, με καταχρηστικά δάνεια από τις τράπεζες. Δηλαδή με χρήματα που δανείστηκε ο ελληνικός λαός για την ανακεφαλαιοποίηση.  Αυτοί που εξοφλούν κουρεμένα ομόλογα στο 100% της αξίας τους, χωρίς να έχουν το θάρρος να εξηγήσουν στον ελληνικό λαό και την Βουλή τον λόγο.»

Μέγα ψέμα κ. Τσίπρα και το ξέρετε, ή οφείλετε να το ξέρετε καλά. Σας το ρωτάμε κι εμείς. Γιατί είναι το πιο εύλογο ερώτημα που υπάρχει. Που θα βρείτε τα λεφτά κ. Τσίπρα για ανάπτυξη προς όφελος των ανέργων και των εργαζομένων με τέτοιο χρέος και μέσα σε μια ευρωζώνη όπου όλη η ροή χρήματος ελέγχεται από την ΕΚΤ και το τραπεζικό καρτέλ; Εμείς λέμε ότι δεν μπορείτε να τα βρείτε μέσα στην ευρωζώνη. Αν μείνετε μέσα θα αναγκαστείτε – θέλετε, δεν θέλετε, που σίγουρα θέλετε! – να συνεχίσετε μια ακόμη πιο σκληρή πολιτική εσωτερικής υποτίμησης, σαν κι αυτή που ασκείται σήμερα. Αν θελήσετε να μείνετε πιστοί στις υποσχέσεις σας προς τους εργαζόμενους θα χρειαστεί να τα σπάσετε με την ευρωζώνη από το πρώτο εικοσιτετράωρο και να ξεκινήσετε πορεία προς το εθνικό νόμισμα. Κι αυτό γιατί μόνο με εθνικό κρατικό νόμισμα μπορείτε να χρηματοδοτήσετε εισοδήματα, δουλειά και επενδύσεις με βάση τις πραγματικές ανάγκες του λαού και της παραγωγικής ανασυγκρότησης που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία, χωρίς συσσώρευση χρέους.

Ο κ. Τσίπρας τα προσπερνά όλα αυτά και συνεχίζει: «Τους απαντάμε: Μην ανησυχείτε. Θα βρούμε τον τρόπο να στηρίξουμε τη κοινωνία. Γιατί εμείς δεν ερχόμαστε για να εξυπηρετήσουμε πολιτικά την διαπλοκή. Ούτε για να στηρίξουμε την πολιτική μας επιβίωση στην τρόικα.» Εδώ πρέπει να τους «καράφλιασε» όλους. Μα κ. Τσίπρα τόσο άσχετος είστε; Η μεγαλύτερη διαπλοκή που υπήρξε ποτέ στην Ελλάδα και μάλιστα σε επίπεδο χρηματοδοτήσεων ήταν οι χρηματοδοτήσεις από τα κοινοτικά κονδύλια. Κι αν δεν το γνωρίζετε το θέμα, ρωτήστε τους συμβούλους σας που έχουν διαπρέψει στην διαπλοκή διαμέσου των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Αυτοί ξέρουν. Χρηματοδοτήσεις από «Ευρώπη» χωρίς διαπλοκή είναι αδύνατο, γιατί η ίδια η ΕΕ απαιτεί την εμπλοκή ιδιωτικών συμφερόντων σε όλες τις χρηματοδοτήσεις της. Κι ο νοών, νοείτο. Άλλωστε η ίδια η Κομισιόν που αποφασίζει για όλες τις χρηματοδοτήσεις είναι ένας τεράστιος μηχανισμός διαπλοκής με κάθε λογής ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα. Όποιος λοιπόν μπλέξει μαζί τους, θέλει, δεν θέλει, θα διαπλεχθεί προκειμένου να χρηματοδοτηθεί. Όποιος τα τελευταία 20 χρόνια έχει έστω την παραμικρή ιδέα από ευρωπαϊκά κονδύλια γνωρίζει πολύ καλά ότι τίποτε δεν εγκρίθηκε χωρίς το απαραίτητο αλισβερίσι της διαπλοκής που ξεκινούσε πάντα από τις Βρυξέλλες.

Αλλά ούτε κι αυτό τον βολεύει και επίσης το προσπερνά ο καλός μας Τσίπρας για να πει:  

«Καταρχάς, εμείς δεν πρόκειται να παίρνουμε δόσεις για να πληρώνουμε τους τοκογλύφους. Για μας προτεραιότητα είναι να στηρίξουμε τις ανάγκες του λαού σε τροφή, σε ενέργεια, σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, σε αξιοπρέπεια. Πρώτα η ζωή και η αξιοπρέπεια του λαού μας και μετά οι τοκογλύφοι. Πρώτα οι φτωχοί, οι αδύναμοι και οι άνεργοι και μετά η κα Μέρκελ και οι τραπεζίτες. Αυτή είναι η διαφορά μας.» Μόνο που δεν δάκρυσα.

Εδώ πρέπει να κάνουμε μια στάση. Προσέξτε λογική. Η χώρα και ο λαός της έχει βρεθεί έρμαιο τοκογλύφων. Όχι οποιονδήποτε δανειστών, αλλά τοκογλύφων. Και τι μας λέει ο φέρελπις αυριανός και αριστερός πρωθυπουργός Τσίπρας; Ότι θα συνεχίσει να τους πληρώνει. Απλά θα αλλάξει ιεράρχιση. Πρώτα ο κακομοίρης ο λαός και μετά οι τοκογλύφοι που του ρουφάνε το αίμα. Το απλό ερώτημα γιατί πρέπει να ανεχτούμε τους τοκογλύφους, ούτε που περνά από το μυαλό του Τσίπρα και συμβούλων του. Ούτε βέβαια το τι σημαίνει να αναγνωρίζεις τοκογλυφικά δικαιώματα σε βάρος της χώρας σου. Έστω κι αν λες ότι προέχει η κατάσταση του λαού.

Για όσους γνωρίζουν, τα λόγια αυτά ηχούν περίεργα γνώριμα. Τα ίδια ακριβώς έλεγε την πρώτη φορά που διεκδικούσε κυβέρνηση και ο Λούλα της Βραζιλίας. Μην ανησυχείτε θα πληρώνουμε το ΔΝΤ, αλλά μόνο αφού εξασφαλίσουμε τον λαό μας. Αυτό έλεγε. Το αποτέλεσμα; Μια τρομακτική ανάπτυξη με ξένα κεφάλαια της Βραζιλίας επί κυβερνήσεώς του με τις φαβέλες να τετραπλασιάζονται σε έκταση, την εγκληματικότητα να εκτεινάσσεται σε πρωτοφανή επίπεδα ακόμη και για την Βραζιλία και την φτωχολογιά σε κατάσταση πλήρους εξαθλείωσης με τα ναρκωτικά πιο εύχαιρα παρά ποτέ. Είδαν κι απόειδαν οι τρωγλοδύτες της Βραζιλίας, που ξεπερνούν τα 2/3 του αστικού πληθυσμού της χώρας και ξεσηκώθηκαν. Το επίτευγμα Λούλα ζει σήμερα η Βραζιλία με την φτωχολογιά στους δρόμους.

Πώς όμως φαντάζεται ο κ. Τσίπρας το πώς θα στηρίξει τις ανάγκες του λαού σε τροφή, σε ενέργεια, σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, σε αξιοπρέπεια. Πώς; Μήπως με τον τρόπο που του υπέδειξαν οι σοφοί του σύμβουλοι Βαρουφάκης, Γκαλμπρέϊθ, οι οποίοι αφού ατύχησαν ως σύμβουλοι του Γ. Παπανδρέου, τώρα είπαν να δοκιμάσουν την τύχη τους με τον κ. Τσίπρα: «Ο ΣΥΡΙΖΑ σκοπεύει ακόμα να πολεμήσει την αυξανόμενη πείνα με γεύματα στα σχολεία και κουπόνια τροφίμων…» (Αυγή, 30/6) Έτσι θα στηρίξει τις ανάγκες του λαού; Με κρατική φιλανθρωπία; Με συσσίτια και κουπόνια; Πολύ προοδευτικό και εξαιρετικά ελπιδοφόρο.

Όμως δεν αρκείται σ’ αυτά και προχωρεί ακάθεκτος: «Από το μνημόνιο έχουμε πάρει κολοσσιαία ποσά νέου δανεισμού. Που πήγαν όλα αυτά γνωρίζετε; Πήραμε 219 δις. Από αυτά μόνο τα 7,8 έχουν πάει στο δημόσιο προϋπολογισμό. Όλα τα άλλα πήγαν για να πληρώνουμε τους πιστωτές. Δηλαδή δάνεια για να ξεπληρώνουμε τα παλιά δάνεια. Και ο λαός μας να βυθίζεται στην εξαθλίωση, αρκεί οι χρεοκοπημένοι τραπεζίτες να είναι στις θέσεις τους και να μας κυβερνάνε.» Τώρα αυτά τα 7,8 δις που δήθεν πήγαν στον προ»υπολογισμό δεν τα βρήκε μόνος του ο κ. Τσίπρας, του τα είπε μάλλον ο Βαρουφάκης κι αυτός απλά παπαγαλίζει όπως συνηθίζει. Ο Βαρουφάκης πρωτοανέφερε το συγκεκριμένο νούμερο - τότε είχε πει 8 δις ευρώ - το καλοκαίρι του 2011 στην συζήτηση οικονομολόγων στην πλατεία συντάγματος. Όταν προκλήθηκε να πει πηγή, υποσχέθηκε να την παρουσιάσει. Όσο την είδατε εσείς, άλλο τόσο την είδαμε κι εμείς. Χάρις σ’ αυτή την κοτσάνα και τα άλλα που έλεγε περί σεμεντεφέρ και πόκερ διαπραγμάτευσης με την ευρωζώνη, κέρδισε επάξια από τους παρευρισκόμενους τον τίτλο Μπαρουφάκης.

Όμως Μπαρουφάκης, Ξεμπαρουφάκης το ερώτημα παραμένει: Αν λοιπόν τα δάνεια των μνημονίων έχουν πάει για να πληρώσουν τοκογλύφους – έστω και με εξαίρεση τα Μπαρουφάκια 7,8 δις ευρώ - με τρομακτικό υφεσιακό κόστος για την Ελλάδα και τον λαό της, τότε γιατί θα πρέπει να τα αναγνωρίσουμε; Γιατί θα πρέπει να αναγνωρίσουμε αυτά τα 219 δις ευρώ ως χρέος της Ελλάδας από τη στιγμή που δόθηκαν εκβιαστικά και καταχρηστικά για να πληρωθούν οι τοκογλύφοι;

Σιγή ιχθύος και γι’ αυτό ο κ. Τσίπρας. Σιγή ιχθύος για να περάσει στην πιο εκοφαντική ανοησία που ξεστόμισε το τελευταίο τουλάχιστον διάστημα: «Ε, λοιπόν, φτάνει πια αυτός ο φαύλος κύκλος. Φτάνει πια αυτή η περιβόητη σωτηρία της χώρας με τη ταυτόχρονη δολοφονία του λαού μας. Μόνο οι τόκοι που έχουμε να πληρώνουμε για τα επόμενα τέσσερα χρόνια υπερβαίνουν τα 25 δις ευρώ. 7,2 για το 2013. 7,1 για το 2014. 6,1 για το 2015. 5,6 για το 2016. Να, λοιπόν, τα λεφτά για την ανόρθωση. Να τα λεφτά για την ανασυγκρότηση. Να τα λεφτά για την ανάπτυξη.25 δις που σε τέσσερα χρόνια θα ξαναβάλουν την Ελλάδα σε αναπτυξιακή τροχιά με τη κοινωνία όρθια, με το λαό κυρίαρχο.»

Ας τα πιάσουμε από την αρχή:

Πρώτο: ο κ. Τσίπρας εννοεί ότι με κάποιον μαγικό – χωρίς να εξηγεί – τρόπο θα πάψει να πληρώνει του τόκους για τα επόμενα 4 χρόνια. Πώς θα το πετύχει; Με μονομερή απόφαση της δικής του κυβέρνησης; Με διαπραγμάτευση; Πώς; Μας το φυλά για μυστικό. Ξέρετε, όπως η Βιουγιουκλάκη όταν παριστάνει την παιδούλα και τραγουδά ναζιάρικα: Έχω ένα μυστικό που τη ζωή μου έχει αλλάξει μα δεν το `χω σκοπό ποτέ μου να σάς το πω…

Ας είναι πάμε στο δεύτερο: είναι αρκετά αυτά κ. Τσίπρα για να πάμε σε ανάπτυξη; Κατά μέσο όρο τα ποσά αυτά συνιστούν γύρω στα 6,25 δις ευρώ κατ’ έτος. Όσο δηλαδή είναι το ύψος του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων τα τελευταία χρόνια. Δεν είδαμε κ. Τσίπρα κανενός είδους ανάπτυξη μ’ αυτά, γιατί θα δούμε με τα δικά σας; Μυστήριο…

Τρίτο: κ. Τσίπρα οι δαπάνες αυτές για τόκους προβλέπεται να καλυφθούν με δανεικά χρήματα, δηλαδή με δάνεια είτε από το ευρωσύστημα, είτε από με έντοκα γραμμάτια. Με άλλα λόγια τα χρήματα αυτά δεν τα έχει το κράτος και ο προϋπολογισμός του. Γι’ αυτό τα δανείζεται για να τα πληρώσει. Που θα τα βρείτε εσείς κ. Τσίπρα που με τόση φούρια ανακαλύψατε τα λεφτά για την ανάπτυξη; Λεφτά που δεν υπάρχουν. Είδατε τι κάνει όταν έχετε συμβούλους που είτε είναι ανίδεοι, είτε ήταν πριν του Γιωργάκη. Λεφτά υπάρχουν, έλεγε κι εκείνος. Τα ίδια λέτε κι εσείς.

Τέταρτο: το να μην πληρώσουμε τους τόκους τα επόμενα χρόνια κ. Τσίπρα, απλά μας απαλλάσσει από την υποχρέωση να βρούμε τα νέα δανεικά που χρειαζόμαστε για να τα πληρώσουμε. Τίποτε άλλο. Κοπρενεβού; Τα υπόλοιπα που λέτε είναι μπαρούφες και κάτι μου λέει ότι προέρχονται από έναν μετρ του είδους, τον Μπαρουφάκη με τ’ όνομα.

Και το κλου της βραδιάς: Δεν είναι μόνο οι τόκοι που πρέπει να πληρώσουμε κ. Τσίπρα τα επόμενα χρόνια. Γιατί ναι μεν δεν μας λέτε πώς δεν θα πληρώσουμε τους τόκους των 25 δις ευρώ της επόμενης τετραετίας, τουλάχιστον δεν μας λέτε τι θα κάνουμε με τα χρεολύσια; Γιατί θα σας πω ένα μικρό μυστικό κ. Τσίπρα. Ένα τόσο μικρό μυστικό που το ξέρουν όλοι όσοι ασχολούνται με το θέμα εκτός από εσάς και τους συμβούλους σας. Εκτός από τόκους πρέπει να πληρώσουμε και χρεολύσια, δηλαδή ληξιπρόθεσμα ομόλογα και έντοκα γραμμάτια. Μπορείτε τουλάχιστον να μας πείτε που θα βρείτε να τα πληρώσετε;

Και για να μην μας πει κανείς ότι το ποσό είναι αμελητέο, σας λέμε πώς σύμφωνα με το τελευταίο Δελτίο Δημοσίου Χρέους (Μάιος 2013) τα συνολικά ληξιπρόθεσμα ομόλογα και έντοκα γραμμάτια που πρέπει να πληρώσει το ελληνικό δημόσιο την περίοδο έως το 2016 είναι: 27 δις ευρώ το 2013. 30 δις ευρώ το 2014. 16,1 δις ευρώ το 2015. 6,8 δις ευρώ το 2016. Σύνολο 79,9 δις ευρώ για όλα τα χρόνια. Μπορείτε να μας πείτε κ. Τσίπρα που θα βρούμε να τα πληρώσουμε; Και μάλιστα τηρώντας την υπόσχεσή σας: πρώτα ο λαός και μετά οι τοκογλύφοι;

Για να πληρωθούν αυτά τα 80 δις ευρώ θα πρέπει να δανειστεί εκ νέου το ελληνικό κράτος. Ακόμη κι αν του χαρίσουν τους τόκους. Από πού θα δανειστεί; Από τις αγορές, ή από το ευρωσύστημα; Κι αν πάει να δανειστεί, τότε τι εμποδίζει τους δανειστές να έχουν τις αξιώσεις τους πάνω στη χώρα. Ιδίως όταν αυτή είναι σε τέτοια χάλια;

Μούγκα στη στρούγκα, όπως λένε στο χωριό μου. Θα μου πείτε, τον νοιάζουν τον κ. Τσίπρα όλα αυτά; Όσο ένοιαζαν και τον Γιωργάκη Παπανδρέου. Ο κ. Τσίπρας τον ακολουθεί κατά βήμα. Η νομή της εξουσίας είναι το όλο θέμα και τα υπόλοιπα έιναι για τους ευκολόπιστους και τους ανόητους που αρνούνται να σκεφτούν.

Η χαριστική βολή βέβαια είναι άλλη: «Μας λένε όμως μα τι ζητάτε να γίνουμε μπαταχτσήδες. Που το είδατε αυτό γραμμένο; Πότε έχει ξανασυμβεί; Απαντάμε, λοιπόν, σε όσους είναι ή παριστάνουν τους ανίδεους. Σε όσους είναι ή παριστάνουν τους ανιστόρητους ότι έχει ξανασυμβεί και μάλιστα στα γεμάτα, για την ίδια τη Γερμανία το 1953.Που όχι μόνο συμφώνησαν να σταματήσει να πληρώνει τόκους αλλά διεγράφη το 60% του χρέους της και το υπόλοιπο αποφασίστηκε να αποπληρώνεται μόνο όσο θα είχε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης η οικονομία. Να, λοιπόν, που υπάρχουν λύσεις διεξόδου και τις ξέρουνε καλά αυτοί που σήμερα μας κατηγορούν για μπαταχτσήδες.»

Τι να πει κανείς για την αναίδεια ενός τύπου που δεν ξέρει ούτε καν ν’ ανοίξει ένα βιβλίο και έχει το θράσος να κατηγορεί άλλους για ανίδεους. Όταν μάλιστα σε τόσες λίγες φράσεις έχει ξεστομίσει τόσες μπαρούφες κι ανοησίες. Στο ζήτημα της συνδιάσκεψης του Λονδίνου το 1953 θα χρειαστεί να επανέλθουμε πιο αναλυτικά αλλού. Εδώ απλά θα πούμε ότι δεν έχει καμιά σχέση μ’ αυτά που λέει ο κ. Τσίπρας. Η συμφωνία που προέκυψε στο Λονδίνο το 1953 ήταν συμπληρωματική στη συνθήκη της Βόννης το 1951 που μετέτρεπε τη Δυτική Γερμανία σε προτεκτοράτο του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Στη συμφωνία του Λονδίνου της «κούρεψαν» δάνεια της χιτλερικής Γερμανίας, αφού πρώτα την εξανάγκασαν να τα αναγνωρίσει εκ νέου κάτι στο οποίο αντιτάσσονταν όλες οι δημοκρατικές δυνάμεις της εποχής εκείνης.

Οι ΗΠΑ έβαλαν πρώτα τον τότε καγκελάριο Αντενάουερ να αναγνωρίσει όλα τα δάνεια μαζί και τις αποζημιώσεις των Βερσαλλιών, ακόμη κι αυτά που είχαν χαριστεί στη Γερμανία με τη συνθήκη της Λοζάνης το 1932. Η δυτική Γερμανία με την συμφωνία αυτή αναγνώριζε ότι αποτελεί συνέχεια της προπολεμικής Γερμανίας μαζί και της χιτλερικής προκειμένου οι ΗΠΑ να έχουν το δικαίωμα άσκησης κατοχής στο έδαφός της ως νικητής του πολέμου. Τα δάνεια που «κουρεύτηκαν» ήταν των άλλων χωρών εκτός ΗΠΑ και Βρετανίας.

Είναι με τα καλά του ο Τσίπρας και οι σύμβουλοί του; Αυτό το παράδειγμα θέλει να επαναληφθεί για την Ελλάδα; Ξέρουν τι λένε; Ή όντως ξέρουν τι λένε και μας επιφυλάσσουν μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη όταν – για την άδικη μοίρα μας – τυχόν καβαλήσουν την κυβέρνηση. Όποιος μετά απ’ όλα αυτά ελπίζει ότι κάτι θα γίνει με τον ΣΥΡΙΖΑ, τότε να πάει να κοιταχθεί επειγόντως. 

πηγή : http://dimtris-kypriotis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_1171.html

Read More

Νεοφιλελεύθερη ολιγαρχία

 

Του Γιώργου Ν. Οικονόμου

Δρ Φιλοσοφίας

 Tο δυτικό κοινοβουλευτικό πολίτευμα αποκαλείται δημοκρατία, συνοδευόμενη ενίοτε από διάφορα επίθετα (έμμεση, φιλελεύθερη, αστική, αντιπροσωπευτική). Ομως ούτε αντιπροσωπευτική είναι ούτε δημοκρατία.
Αντιπροσωπευτική δεν είναι, διότι οι ασκούντες την εξουσία δεν αντιπροσωπεύουν τα συμφέροντα των κατώτερων και μικρομεσαίων στρωμάτων ή το κοινό συμφέρον, όπως συνήθως διατυμπανίζεται, αλλά το δικό τους, των κομμάτων τους, καθώς και των ολίγων ισχυρών και πλουσίων, όπως κατέδειξε εμφανώς και προκλητικώς η παγκόσμια κρίση από το φθινόπωρο του 2008. Πράγματι, κατά τη διάρκειά της οι κυβερνήσεις των κοινοβουλευτικών πολιτευμάτων ευνόησαν σκανδαλωδώς με αρκετά δισεκατομμύρια και άλλα νομοθετικά μέτρα τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις και τους εργοδότες, στρεφόμενες ταυτοχρόνως κατά των κατώτερων και μικρομεσαίων στρωμάτων και του κοινού συμφέροντος.


Δημοκρατία δεν είναι, διότι την ουσιαστική εξουσία δεν ασκούν οι πολλοί, ο δήμος, αλλά οι ολίγοι, τα κόμματα και οι βουλευτές. Αυτοί λαμβάνουν τις αποφάσεις, ψηφίζουν τους νόμους, καθορίζουν τη δικαστική και την εκτελεστική εξουσία. Οι πολλοί δεν συμμετέχουν σε καμία μορφή εξουσίας. Είναι παθητικοί ψηφοφόροι, εκτελεστές και υπήκοοι, όπως ακριβώς οι γυναίκες και οι δούλοι στην αρχαία πόλιν. Δεν υπάρχει δηλαδή στα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα κυρίαρχη συνέλευση πολιτών, δεν υπάρχει δήμος που να συνεδριάζει, να διαβουλεύεται και να αποφασίζει -και δίχως δήμο δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία. Επίσης, η κλήρωση, η ειδοποιός διαφορά της δημοκρατίας, απουσιάζει παντελώς. Τα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα έχουν ως βασικά οργανωτικά και λειτουργικά στοιχεία τούς «αντιπροσώπους», τα κόμματα και τις εκλογές, που, αν και θεωρούνται δημοκρατικά χαρακτηριστικά, στην πραγματικότητα είναι ολιγαρχικά και αριστοκρατικά. Διότι επιτρέπουν την πρόσβαση στην εξουσία μόνο των ολίγων, πράγμα που ήξεραν τόσο οι αρχαίοι ιστορικοί και φιλόσοφοι (Ηρόδοτος, Πλάτων, Αριστοτέλης) όσο και οι νεότεροι (Χομπς, Μοντεσκιέ, Ρουσό).

Είναι εμφανές πως η «αντιπροσώπευση» καταργεί τη δημοκρατία και η δημοκρατία είναι αντίθετη στην «αντιπροσώπευση». Ο όρος, λοιπόν, «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» είναι σχήμα οξύμωρο, περιέχει αντίφαση εν τοις όροις. Επομένως, τα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα δεν είναι δημοκρατίες, αλλά καθαρόαιμες ολιγαρχίες -φιλελεύθερες ολιγαρχίες τα αποκάλεσε σωστά ο Κορν. Καστοριάδης (διότι υπάρχουν και μη φιλελεύθερες, όπως τα μουσουλμανικά καθεστώτα, η Κίνα, η Κούβα κ.ά.).
Σήμερα πάντως έχουν μεταλλαχθεί σε νεοφιλελεύθερες ολιγαρχίες. Ως εκ τούτου οι Ευρωπαίοι της νεωτερικότητας δεν επινόησαν τη δημοκρατία, όπως λέγεται συνήθως, αλλά τον κοινοβουλευτισμό, το «αντιπροσωπευτικό» πολίτευμα, τα κόμματα, την καθολική ψηφοφορία, τη γενίκευση των δικαιωμάτων και ελευθεριών, την κατάργηση της δουλείας. Αυτά είναι βεβαίως πολύ σημαντικές κατακτήσεις αλλά δεν καθιστούν το πολίτευμα δημοκρατικό. Τη δημοκρατία επινόησαν οι αρχαίοι Ελληνες, και δη οι Αθηναίοι.

Τη σύγχυση περί δημοκρατίας και περί των σημερινών πολιτευμάτων δημιουργούν και συντηρούν εκείνοι ακριβώς που επωφελούνται από τη σύγχυση αυτή και από την απουσία της δημοκρατίας, ήτοι τα κόμματα, οι πολιτικοί, οι γραφειοκράτες, οι τράπεζες, οι επιχειρήσεις, τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, τα παντοδύναμα ΜΜΕ και οι πάσης φύσεως διανοούμενοι. Ενώ σε όλες τις χώρες μιλούν για (και θεωρούν ότι έχουν) δημοκρατία, εν τούτοις σε καμία από αυτές δεν υπάρχει δημοκρατία. Χρησιμοποιούν μία λέξη χωρίς πραγματική και αληθή υπόσταση, χωρίς αντίκρισμα και γείωση στην πραγματικότητα, μία λέξη ακατοίκητη. Πρόκειται περί ιδεολογίας με την αρνητική σημασία του όρου, περί ψευδούς συνειδήσεως όπως έλεγε ο Μαρξ, ήτοι περί συνόλου ιδεών που αντί να βοηθούν στην κατανόηση της πραγματικότητας συντείνουν στη συγκάλυψή της. Στην Ελλάδα η σύγχυση επιτείνεται με τη λανθασμένη μετάφραση του όρου Republic ή Republique ως «δημοκρατία». Republic όμως δεν σημαίνει δημοκρατία, σημαίνει το μη μοναρχικό καθεστώς, που δεν έχει κληρονομικό ανώτατο άρχοντα αλλά αιρετό με καθολική ψηφοφορία, κόμματα και Κοινοβούλιο – δηλαδή τον κοινοβουλευτισμό.

Τα επίθετα της δημοκρατίας (έμμεση, κοινοβουλευτική, φιλελεύθερη κ.λπ.) δεν είναι παρά ιδεολογικές κατασκευές, μεταμφιέσεις του κοινοβουλευτισμού, με σκοπό την απόκρυψη του ολιγαρχικού χαρακτήρα του και τον αποπροσανατολισμό των ανθρώπων. Η δημοκρατία δεν χρειάζεται επίθετα, διότι αυτά επιτίθενται στο ουσιαστικό, στην ουσία. Το μόνο επίθετο που καταχρηστικώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διευκρίνιση είναι «άμεση» -η δημοκρατία δεν μπορεί παρά να είναι άμεση. Οποιος, λοιπόν, για να χαρακτηρίσει το κοινοβουλευτικό πολίτευμα χρησιμοποιεί τον όρο δημοκρατία, έστω με ένα επίθετο, είτε απατά είτε απατάται –τρίτη εκδοχή δεν υπάρχει.

Το ίδιο ισχύει για την Αριστερά και τους διανοουμένους της, που χρησιμοποιούν για το καθεστώς το οποίο οραματίζονται τους όρους «σοσιαλιστική», «κομμουνιστική», «προλεταριακή», «εργατική» ή «λαϊκή» δημοκρατία καθώς και τον όρο «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός». Ολα αυτά ουδεμία σχέση έχουν με τη δημοκρατία, απλώς έχουν αντικαταστήσει τον ατυχή όρο «δικτατορία του προλεταριάτου», και χρησιμοποιούνται για να συγκαλύψουν τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα των σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών καθεστώτων.

Πηγή : Εφ. των Συντακτών

Read More

Πιτσιρίκος:Ο Γιάννης

Η ιστορία είναι γνωστή. Ο Γιάννης Αντετοκούμπο, παιδί Νιγηριανών μεταναστών στην Ελλάδα, επιλέγεται στο ντραφτ του NBA. Σήμερα συναντά τον Αντώνη Σαμαρά στο Μέγαρο Μαξίμου, μετά από πρόσκληση του πρωθυπουργού. Ο Γιάννης Αντετοκούμπο συναντά τον Αντώνη Σαμαρά ως Έλληνας.


Ο Γιάννης Αντετοκούμπο, αν και γεννήθηκε στην Ελλάδα, έγινε Έλληνας πριν από δυο μήνες.
Το πώς έγινε Έλληνας ο Γιάννης Αντετοκούμπο δεν το γνωρίζω.

Πριν από 3 μόλις μήνες , η Πολιτεία αδυνατούσε να του χορηγήσει την ελληνική υπηκοότητα επειδή και οι δυο γονείς του δεν είναι Έλληνες, οπότε, μετά την αναίρεση του νόμου Ραγκούση για την ελληνική ιθαγένεια που κρίθηκε αντισυνταγματικός από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ο Γιάννης Αντετοκούμπο δεν είχε τα απαραίτητα «εφόδια» για να γίνει Έλληνας.

Δεν θα σταθώ ιδιαίτερα στην υποκρισία του Αντώνη Σαμαρά, πολλών πολιτικών και μεγάλης μερίδας των πολιτών. Είναι πασιφανής. Και εμετική.

Από την ανακατάληψη των πόλεών μας που έλεγε ο Αντώνης Σαμαράς -υιοθετώντας τις θέσεις της Χρυσής Αυγής-, στην περηφάνια για τον Γιάννη Αντετοκούμπο που δόξασε την Ελλάδα στο NBA.
Με την αλήθεια δεν τα πάμε καλά. Ποτέ δεν τα πηγαίναμε. Τα ψεύτικα, τα λόγια, τα μεγάλα.
Ο Γιάννης Αντετοκούμπο ήταν φτωχός γιος φτωχών μεταναστών. Δεν είναι πια. Τώρα, μετά την επιλογή του στο NBA, ο Γιάννης και η οικογένειά του είναι πλούσιοι. Πολύ πλούσιοι.

Όλοι θα σταθούν στο γεγονός ότι ο Γιάννης Αντετοκούμπο είναι πια διάσημος αθλητής, οπότε, ως διάσημος, δικαιούται να είναι και Έλληνας. Τουλάχιστον μπορούμε να ανεχτούμε να είναι Έλληνας.
Κι όμως, ο Γιάννης Αντετοκούμπο είναι πια πλούσιος. Ως πλούσιος, αγοράζεις όποια υπηκοότητα θέλεις. Δεν στήνεσαι στην ουρά για να την αποκτήσεις. Μάλιστα, στην προσφέρουν κιόλας. Μπορεί να σου δώσουν και πριμ, για να σε κάνουν Έλληνα. Σου κάνουν και φοροαπαλλαγές.

Εδώ η κυβέρνηση Σαμαρά έκανε εξαγγελία ότι θα παρέχει την ελληνική ιθαγένεια σε όσους αποφασίσουν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Η ελληνική ιθαγένεια έχει και μια συγκεκριμένη τιμή. Κι ας είσαι μαφιόζος έμπορος όπλων.

Δηλαδή, όταν γεννιέσαι στην Ελλάδα δεν είσαι Έλληνας, αλλά, αν αγοράσεις μια μεζονέτα στο Λουτράκι, γίνεσαι κατευθείαν σχεδόν περήφανος απόγονος του Καραϊσκάκη.
Έχω γράψει αρκετές φορές πως δεν ενοχλούν την ελληνική κοινωνία οι μετανάστες. Την ενοχλούν οι φτωχοί μετανάστες. Γενικά, οι φτωχοί ενοχλούν. Παντού.

Κανείς δεν στράφηκε ποτέ εναντίον των πλούσιων μεταναστών. Οι φτωχοί μετανάστες είναι στο στόχαστρο. Οι πλούσιοι μετανάστες λέγονται επενδυτές.
Δεν υπάρχει ρατσισμός για τους μετανάστες. Υπάρχει ρατσισμός για τους φτωχούς. Είτε είναι μετανάστες, είτε είναι Έλληνες.

Άλλωστε, σήμερα, πολλοί φτωχοί Έλληνες έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους μετανάστες. Δηλαδή, δεν έχουν δικαιώματα.
Κι όμως, φτωχοί Έλληνες θα στρέφονται κατά φτωχών μεταναστών, ώστε η μεγαλοαστική τάξη να συνεχίζει να κάνει το πάρτι της.

Και οι μετανάστες που από φτωχοί έγιναν πλούσιοι θα ξεχνούν σχετικά γρήγορα τους μετανάστες που δεν τα κατάφεραν. Μπορεί να ενοχλούνται κιόλας από αυτούς τους φτωχοδιάβολους στα φανάρια.

Καλή τύχη, Γιάννη Αντετοκούμπο.

Και σου εύχομαι να μην ξεχάσεις.
πηγή : http://pitsirikos.net/2013/07/%CE%BF-%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82/

Read More